సుందరకాండ 58


    • తతః తస్య గిరేః శృంగే మహా**ింద్రస్య మహాబలాః |
      హనుమత్ ప్రముఖాః ప్రీతిం హరయొ జగ్ముః ఉత్తమామ్ || 1


    • తం తతః ప్రతిసమ్హృష్టః ప్రీతిమంతం మహాకపిమ్ |
      జాంబవాన్ కార్య వృత్త అంతం అపృచ్ఛత్ అనిల ఆత్మజమ్ || 2


    • కథం దృష్టా త్వయా దేవీ కథం వా తత్ర వర్తతే |
      తస్యాం వా స కథం వృత్తః క్రూర కర్మా దశ ఆననః || 3


    • తత్త్వతః సర్వం ఎతన్ నః ప్రబ్రూహి త్వం మహాకపే |
      శ్రుత అర్థాః చింతయిష్యామొ భూయః కార్య వినిశ్చయమ్ || 4


    • యః చ అర్థః తత్ర వక్తవ్యొ గతైః అస్మాభిః ఆత్మవాన్ |
      రక్షితవ్యం చ యత్ తత్ర తత్ భవాన్ వ్యాకరొతు నః || 5


    • స నియుక్తః తతః తేన సంప్రహృష్ట తనూ రుహః |
      నమస్యన్ శిరసా దేవ్యై సీతాయై ప్రత్యభాషత || 6


    • ప్రత్యక్షం ఎవ భవతాం మహా**ింద్ర అగ్రాత్ ఖం ఆప్లుతః |
      ఉదధేః దక్షిణం పారం కాంక్షమాణః సమాహితః || 7


    • గచ్ఛతః చ హి మే ఘొరం విఘ్న రూపం ఇవ అభవత్ |
      కాంచనం శిఖరం దివ్యం పశ్యామి సుమనొ హరమ్ || 8


    • స్థితం పంథానం ఆవృత్య మేనే విఘ్నం చ తం నగమ్ |
      ఉపసంగమ్య తం దివ్యం కాంచనం నగ సత్తమమ్ || 9
      కృతా మే మనసా బుద్ధిః భేత్తవ్యొ అయం మయా ఇతి చ |


    • ప్రహతం చ మయా తస్య లాంగూలేన మహాగిరేః || 10
      శిఖరం సూర్య సంకాశం వ్యశీర్యత సహస్రధా |


    • వ్యవసాయం చ మే బుద్ధ్వా స హ ఉవాచ మహాగిరిః || 11
      పుత్ర ఇతి మధురాం బాణీం మనః ప్రహ్లాదయన్న్ ఇవ |


    • పితృవ్యం చ అపి మాం విద్ధి సఖా అయం మాతరిశ్వనః || 12
      మైనాకం ఇతి విఖ్యాతం నివసంతం మహా**ుదధౌ |


    • పక్ష్వవంతః పురా పుత్ర బభూవుః పర్వత ఉత్తమాః || 13
      చందతః పృథివీం చేరుః బాధమానాః సమంతతః |


    • శ్రుత్వా నగానాం చరితం మహా**ింద్రః పాక శాసనః || 14
      చిచ్ఛేద భగవాన్ పక్షాన్ వజ్రేణ ఎషాం సహస్రశః |


    • అహం తు మొక్షితః తస్మాత్ తవ పిత్రా మహాత్మనా || 15
      మారుతేన తదా వత్స ప్రక్షిప్తొ అస్మి మహా**ర్ణవే |


    • రామస్య చ మయా సాహ్యే వర్తితవ్యం అరిం దమ || 16
      రామొ ధర్మభృతాం శ్రేష్ఠొ మహా**ింద్ర సమ విక్రమః |


    • ఎతత్ శ్రుత్వా మయా తస్య మైనాకస్య మహాత్మనః || 17
      కార్యం ఆవేద్య తు గిరేః ఉద్ధతం చ మనొ మమ |
      తేన చ అహం అనుజ్~నాతొ మైనాకేన మహాత్మనా || 18


    • స చాప్యంతర్హితః శైలొ మానుషేణ వపుష్మతా |
      శరీరేణ మహాశైలః శైలేన చ మహొదధౌ || 19


    • ఉత్తమం జవం ఆస్థాయ శేషం అధ్వానం ఆస్థితః |
      తతొ అహం సుచిరం కాలం వేగేన అభ్యగమం పథి || 20


    • తతః పశ్యామి అహం దేవీం సురసాం నాగ మాతరమ్ |
      సముద్ర మధ్యే సా దేవీ వచనం మాం అభాషత || 21


    • మమ భక్ష్యః ప్రదిష్టః త్వం అమారైః హరి సత్తమమ్ |
      తతః త్వాం భక్షయిష్యామి విహితః త్వం చిరస్య మే || 22


    • ఎవం ఉక్తః సురసయా ప్రా~ంజలిః ప్రణతః స్థితః |
      వివర్ణ వదనొ భూత్వా వాక్యం చ ఇదం ఉదీరయమ్ || 23


    • రామొ దాశరథిః శ్రీమాన్ ప్రవిష్టొ దణ్డకా వనమ్ |
      లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా సీతయా చ పరం తపః || 24


    • తస్య సీతా హృతా భార్యా రావణేన దురాత్మనా |
      తస్యాః సకాశం దూతొ అహం గమిష్యే రామ శాసనాత్ || 25


    • కర్తుం అర్హసి రామస్య సాహ్యం విషయ వాసిని |
      అథవా మైథిలీం దృష్ట్వా రామం చ అక్లిష్ట కారిణమ్ || 26
      ఆగమిష్యామి తే వక్త్రం సత్యం ప్రతిశృణొతి మే |


    • ఎవం ఉక్తా మయా సా తు సురసా కామ రూపిణీ || 27
      అబ్రవీన్ న అతివర్తేత కశ్చిత్ ఎష వరొ మమ |


    • ఎవం ఉక్తః సురసయా దశ యొజనం ఆయతః || 28
      తతొ అర్ధ గుణ విస్తారొ బభూవ అహం క్షణేన తు |


    • మత్ ప్రమాణ అనురూపం చ వ్యాదితం తన్ ముఖం తయా || 29
      తత్ దృష్ట్వా వ్యాదితం తు ఆస్యం హ్రస్వం హి అకరవం వపుః |
      తస్మిన్ ముహూర్తే చ పునః బభూవ అంగుష్ఠ సమ్మితః || 30


    • అభిపత్య ఆశు తత్ వక్త్రం నిర్గతొ అహం తతః క్షణాత్ |
      అబ్రవీత్ సురసా దేవీ స్వేన రూపేణ మాం పునః || 31


    • అర్థ సిద్ధ్యై హరి శ్రేష్ఠ గచ్ఛ సౌమ్య యథా సుఖమ్ |
      సమానయ చ వైదేహీం రాఘవేణ మహాత్మనా || 32
      సుఖీ భవ మహాబాహొ ప్రీతా అస్మి తవ వానర |


    • తతొ అహం సాధు సాధ్వీ ఇతి సర్వ భూతైః ప్రశంసితః || 33
      తతొ అంతరిక్షం విపులం ప్లుతొ అహం గరుడొ యథా |


    • చాయా మే నిగృహీతా చ న చ పశ్యామి కించన || 34
      సొ అహం విగత వేగః తు దిశొ దశ విలొకయన్ |
      న కించిత్ తత్ర పశ్యామి యేన మే అపహృతా గతిః || 35


    • తతొ మే బుద్ధిః ఉత్పన్నా కిం నామ గమనే మమ |
      ఈదృశొ విఘ్న ఉత్పన్నొ రూపం యత్ర న దృశ్యతే || 36


    • అధొ భాగేన మే దృష్టిః శొచతా పాతితా మయా |
      తతొ అద్రాక్షం అహం భీమాం రాక్షసీం సలిలే శయామ్ || 37


    • ప్రహస్య చ మహానాదం ఉక్తొ అహం భీమయా తయా |
      అవస్థితం అసంభ్రాంతం ఇదం వాక్యం అశొభనమ్ || 38


    • క్వ అసి గంతా మహాకాయ క్షుధితాయా మమ ఈప్సితః |
      భక్షః ప్రీణయ మే దేహం చిరం ఆహార వర్జితమ్ || 39


    • బాఢం ఇతి ఎవ తాం వాణీం ప్రత్యగృహ్ణాం అహం తతః |
      ఆస్య ప్రమాణాత్ అధికం తస్యాః కాయం అపూరయమ్ || 40


    • తస్యాః చ ఆస్యం మహత్ భీమం వర్ధతే మమ భక్షణే |
      న చ మాం సా తు బుబుధే మమ వా వికృతం కృతమ్ || 41


    • తతొ అహం విపులం రూపం సంక్షిప్య నిమిష అంతరాత్ |
      తస్యా హృదయం ఆదాయ ప్రపతామి నభః తలమ్ || 42


    • సా విసృష్ట భుజా భీమా పపాత లవణ అంభసి |
      మయా పర్వత సంకాశా నికృత్త హృదయా సతీ || 43


    • శృణొమి ఖ గతానాం చ సిద్ధానాం చారణైః సహ |
      రాక్షసీ సిమ్హికా భీమా క్షిప్రం హనుమతా హృతా || 44


    • తాం హత్వా పునః ఎవ అహం కృత్యం ఆత్యయికం స్మరన్ |
      గత్వా చ మహత్ అధ్వానం పశ్యామి నగ మణ్డితమ్ || 45
      దక్షిణం తీరం ఉదధేః లంకా యత్ర చ సా పురీ |


    • అస్తం దిన కరే యాతే రక్షసాం నిలయం పురీమ్ || 46
      ప్రవిష్టొ అహం అవిజ్~నాతొ రక్షొభిః భీమ విక్రమైః |


    • తత్ర ప్రవిశతశ్చాపి కల్పాంతఘనసన్నిభా || 47
      అట్టహాసం విముంచంతీ నారీ కాప్యుత్థితా పురః |


    • జిఘాంసంతీం తతస్తాం తు జ్వలదగ్నిశిరొరుహామ్ || 48
      సవ్యముష్టిప్రహారేణ పరాజిత్య సుభైరవామ్ |
      ప్రదొషకాలే ప్రవిశం భీతయాహం తయొదితః || 49


    • అహం లంకాపురీ వీర నిర్జితా విక్రమేణ తే |
      యస్మాత్తస్మాద్విజేతాసి సర్వరక్షాంస్యశేషతః || 50


    • తత్ర అహం సర్వ రాత్రం తు విచిన్వన్ జనక ఆత్మజామ్ |
      రావణ అంతః పుర గతొ న చ అపశ్యం సుమధ్యమామ్ || 51


    • తతః సీతాం అపశ్యన్ తు రావణస్య నివేశనే |
      శొక సాగరం ఆసాద్య న పారం ఉపలక్షయే || 52


    • శొచతా చ మయా దృష్టం ప్రాకారేణ సమావృతమ్ |
      కాంచనేన వికృష్టేన గృహ ఉపవనం ఉత్తమమ్ || 53


    • స ప్రాకారం అవప్లుత్య పశ్యామి బహు పాదపమ్ |
      అశొక వనికా మధ్యే శింశపా పాదపొ మహాన్ || 54
      తం ఆరుహ్య చ పశ్యామి కాంచనం కదలీ వనమ్ |


    • అదూరాత్ శింశపా వృక్షాత్ పశ్యామి వన వర్ణినీమ్ || 55
      శ్యామాం కమల పత్ర అక్షీం ఉపవాస కృశ ఆననామ్ |
      తదేకవాసఃసంవీతాం రజొధ్వస్తశిరొరుహామ్ || 56
      శొకసంతాపదీనాంగీం సీతాం భర్తృహితే స్థితామ్ |
      రాక్షసీభిః విరూపాభిః క్రూరాభిః అభిసంవృతామ్ || 57
      మాంస శొణిత భక్ష్యాభిః వ్యాఘ్రీభిః హరిణీం యథా |


    • సా మయా రాక్షసీమధ్యే తర్జ్యమానా ముహుర్మహుః || 58
      ఎకవేణీధరా దీనా భర్తృచింతాపరాయణా |
      భూమిశయ్యా వివర్ణాంగీ పద్మినీవ హిమాగమే || 59
      రావణాద్వినివృత్తార్థా మర్తవ్యకృతనిశ్చయా |
      కథంచిన్మృగశాబాక్షీ తూర్ణమాసాదితా మయా || 60


    • తాం దృష్ట్వా తాదృశీం నారీం రామ పత్నీం అనిందితామ్ |
      తత్ర ఎవ శింశపా వృక్షే పశ్యన్న్ అహం అవస్థితః || 61


    • తతొ హలహలా శబ్దం కాంచీ నూపుర మిశ్రితమ్ |
      శృణొమి అధిక గంభీరం రావణస్య నివేశనే || 62


    • తతొ అహం పరమ ఉద్విగ్నః స్వరూపం ప్రత్యసమ్హరమ్ |
      అహం చ శింశపా వృక్షే పక్షీ ఇవ గహనే స్థితః || 63


    • తతొ రావణ దారాః చ రావణః చ మహాబలః |
      తం దేశం సమనుప్రాప్తా యత్ర సీతా అభవత్ స్థితా || 64


    • తం దృష్ట్వా అథ వరా**రొహా సీతా రక్షొ గణ ఈశ్వరమ్ |
      సంకుచ్య ఊరూ స్తనౌ పీనౌ బాహుభ్యాం పరిరభ్య చ || 65


    • విత్రస్తాం పరమొద్విగ్నాం వీక్షమాణామితస్తతః |
      త్రాణం కించిదపశ్యంతీం వేపమానాం తపస్వినీమ్ || 66
      తాం ఉవాచ దశగ్రీవః సీతాం పరమ దుహ్ఖితామ్ |
      అవాక్ శిరాః ప్రపతితొ బహు మన్యస్వ మాం ఇతి || 67


    • యది చేత్ త్వం తు మాం దర్పాన్ న అభినందసి గర్వితే |
      ద్వౌ మాస అనంతరం సీతే పాస్యామి రుధిరం తవ || 68


    • ఎతత్ శ్రుత్వా వచః తస్య రావణస్య దురాత్మనః |
      ఉవాచ పరమ క్రుద్ధా సీతా వచనం ఉత్తమమ్ || 69


    • రాక్షస అధమ రామస్య భార్యాం అమిత తేజసః |
      ఇక్ష్వాకు కుల నాథస్య స్నుషాం దశరథస్య చ || 70
      అవాచ్యం వదతొ జిహ్వా కథం న పతితా తవ |


    • కింస్విత్ వీర్యం తవ అనార్య యొ మాం భర్తుః అసమ్నిధౌ || 71
      అపహృత్య ఆగతః పాప తేన అదృష్టొ మహాత్మనా |


    • న త్వం రామస్య సదృశొ దాస్యే అపి అస్యా న యుజ్యసే || 72
      యజ్~నీయః సత్య వాక్ చైవ రణ శ్లాఘీ చ రాఘవః |


    • జానక్యా పరుషం వాక్యం ఎవం ఉక్తొ దశ ఆననః || 73
      జజ్వాల సహసా కొపాచ్ చితాస్థ ఇవ పావకః |


    • వివృత్య నయనే క్రూరే ముష్టిం ఉద్యమ్య దక్షిణమ్ || 74
      మైథిలీం హంతుం ఆరబ్ధః స్త్రీభిః హాహా కృతం తదా |


    • స్త్రీణాం మధ్యాత్ సముత్పత్య తస్య భార్యా దురాత్మనః || 75
      వరా మంద ఉదరీ నామ తయా స ప్రతిషేధితః |


    • ఉక్తః చ మధురాం వాణీం తయా స మదన అర్దితః || 76
      సీతయా తవ కిం కార్యం మహా**ింద్ర సమ విక్రమ |


    • దేవ గంధర్వ కన్యాభిః యక్ష కన్యాభిః ఎవ చ || 77
      సార్ధం ప్రభొ రమస్వ ఇహ సీతయా కిం కరిష్యసి |


    • తతః తాభిః సమేతాభిః నారీభిః స మహాబలః || 78
      ఉత్థాప్య సహసా నీతొ భవనం స్వం నిశా చరః |


    • యాతే తస్మిన్ దశగ్రీవే రాక్షస్యొ వికృత ఆననాః || 79
      సీతాం నిర్భర్త్సయాం ఆసుః వాక్యైః క్రూరైః సుదారుణైః |


    • తృణవత్ భాషితం తాసాం గణయామాస జానకీ || 80
      తర్జితం చ తదా తాసాం సీతాం ప్రాప్య నిరర్థకమ్ |


    • వృథా గర్జిత నిశ్చేష్టా రాక్షస్యః పిశిత అశనాః || 81
      రావణాయ శశంసుః తాః సీతా అవ్యవసితం మహత్ |


    • తతః తాః సహితాః సర్వా విహత ఆశా నిరుద్యమాః || 82
      పరిక్షిప్య సమంతాత్ తాం నిద్రా వశం ఉపాగతాః |


    • తాసు చైవ ప్రసుప్తాసు సీతా భర్తృ హితే రతా || 83
      విలప్య కరుణం దీనా ప్రశుశొచ సుదుహ్ఖితా |


    • తాసాం మధ్యాత్సముత్థాయ త్రిజటా వాక్యమబ్రవీత్ || 84
      ఆత్మానం ఖాదత క్షిప్రం న సీతా వినశిష్యతి |
      జనకస్యాత్మజా సాధ్వీ స్నుష దశరథస్య చ || 85


    • స్వప్నొ హ్యద్య మయా దృష్టొ దారుణొ రొమహర్షణః |
      రక్షసాం చ వినాశాయ భర్తురస్యా జయాయ చ || 86


    • అలమస్మాత్పరిత్రాతుం రాఘవాద్రక్షసీగణమ్ |
      అభియాచామ వైదేహీమేతద్ధి మమ రొచతే || 87


    • యస్యా హ్యేవంవిధః స్వప్నొ దుఃఖితాయాః ప్రదృశ్యతే |
      సా దుఃఖైర్వివిధైర్ముక్తా సుఖమాప్నొత్యనుత్తమమ్ || 88
      ప్రణిపాతప్రసన్నా హి మైథిలీ జనకాత్మజా |


    • తతహ్ సా హ్రీమతీ బాలా భర్తుర్విజయహర్షితా || 89
      అవొచద్యది తత్తథ్యం భవేయం శరణం హి వః |


    • తాం చ అహం తాదృశీం దృష్ట్వా సీతాయా దారుణాం దశామ్ |
      చింతయామాస విశ్రాంతొ న చ మే నిర్వృతం మనః || 90


    • సంభాషణ అర్థే చ మయా జానక్యాః చింతితొ విధిః || 91
      ఇక్ష్వాకు కుల వంశః తు తతొ మమ పురః కృతః |


    • శ్రుత్వా తు గదితాం వాచం రాజ ఋషి గణ పూజితామ్ || 92
      ప్రత్యభాషత మాం దేవీ బాష్పైః పిహిత లొచనా |


    • కః త్వం కేన కథం చ ఇహ ప్రాప్తొ వానర పుంగవ || 93
      కా చ రామేణ తే ప్రీతిః తన్ మే శంసితుం అర్హసి |


    • తస్యాః తత్ వచనం శ్రుత్వా అహం అపి అబ్రువం వచః || 94
      దేవి రామస్య భర్తుః తే సహాయొ భీమ విక్రమః |
      సుగ్రీవొ నామ విక్రాంతొ వానర ఇందొ మహాబలః || 95


    • తస్య మాం విద్ధి భృత్యం త్వం హనూమంతం ఇహ ఆగతమ్ |
      భర్త్రా అహం ప్రహితః తుభ్యం రామేణ అక్లిష్ట కర్మణా || 96


    • ఇదం చ పురుష వ్యాఘ్రః శ్రీమాన్ దాశరథిః స్వయమ్ |
      అంగులీయం అభిజ్~నానం అదాత్ తుభ్యం యశస్విని || 97


    • తత్ ఇచ్ఛామి త్వయా ఆజ్~నప్తం దేవి కిం కరవాణి అహమ్ |
      రామ లక్ష్మణయొః పార్శ్వం నయామి త్వాం కిం ఉత్తరమ్ || 98


    • ఎతత్ శ్రుత్వా విదిత్వా చ సీతా జనక నందినీ |
      ఆహ రావణం ఉత్సాద్య రాఘవొ మాం నయతు ఇతి || 99


    • ప్రణమ్య శిరసా దేవీం అహం ఆర్యాం అనిందితామ్ |
      రాఘవస్య మనొ హ్లాదం అభిజ్~నానం అయాచిషమ్ || 100


    • అథ మామబ్రవీత్సీతా గృహ్యతామయంత్తమః |
      మణిర్యేన మహాబాహూ రామస్త్వాం బహుమన్యతే || 101


    • ఎవం ఉక్తా వరా**రొహా మణి ప్రవరం ఉత్తమమ్ |
      ప్రాయచ్ఛత్ పరమ ఉద్విగ్నా వాచా మాం సందిదేశ హ || 102


    • తతః తస్యై ప్రణమ్య అహం రాజ పుత్ర్యై సమాహితః |
      ప్రదక్షిణం పరిక్రామం ఇహ అభ్యుద్గత మానసః || 103


    • ఉత్తరం పునః ఎవ ఆహ నిశ్చిత్య మనసా తదా |
      హనూమన్ మమ వృత్త అంతం వక్తుం అర్హసి రాఘవే || 104


    • యథా శ్రుత్వా ఎవ నచిరాత్ తావ్ ఉభౌ రామ లక్ష్మణౌ |
      సుగ్రీవ సహితౌ వీరావ్ ఉపేయాతాం తథా కురు || 105


    • యది అన్యథా భవేత్ ఎతత్ ద్వౌ మాసౌ జీవితం మమ |
      న మాం ద్రక్ష్యతి కాకుత్స్థొ మ్రియే సా అహం అనాథవత్ || 106


    • తత్ శ్రుత్వా కరుణం వాక్యం క్రొధొ మాం అభ్యవర్తత |
      ఉత్తరం చ మయా దృష్టం కార్య శేషం అనంతరమ్ || 107


    • తతొ అవర్ధత మే కాయః తదా పర్వత సమ్నిభః |
      యుద్ధ కాంక్షీ వనం తచ్ చ వినాశయితుం ఆరభే || 108


    • తత్ భగ్నం వన షణ్డం తు భ్రాంత త్రస్త మృగ ద్విజమ్ |
      ప్రతిబుద్ధా నిరీక్షంతే రాక్షస్యొ వికృత ఆననాః || 109


    • మాం చ దృష్ట్వా వనే తస్మిన్ సమాగమ్య తతః తతః |
      తాః సమభ్యాగతాః క్షిప్రం రావణాయ ఆచచక్షిరే || 110


    • రాజన్ వనం ఇదం దుర్గం తవ భగ్నం దురాత్మనా |
      వానరేణ హి అవిజ్~నాయ తవ వీర్యం మహాబల || 111


    • దుర్బుద్ధేః తస్య రాజ ఇంద్ర తవ విప్రియ కారిణః |
      వధం ఆజ్~నాపయ క్షిప్రం యథా అసౌ విలయం వ్రజేత్ || 112


    • తత్ శ్రుత్వా రాక్షస ఇంద్రేణ విసృష్టా భృశ దుర్జయాః |
      రాక్షసాః కింకరా నామ రావణస్య మనొ అనుగాః || 113


    • తేషాం అశీతి సాహస్రం శూల ముద్గర పాణినామ్ |
      మయా తస్మిన్ వన ఉద్దేశే పరిఘేణ నిషూదితమ్ || 114


    • తేషాం తు హత శేషా యే తే గతా లఘు విక్రమాః |
      నిహతం చ మయా సైన్యం రావణాయ ఆచచక్షిరే || 115


    • తతొ మే బుద్ధిః ఉత్పన్నా చైత్య ప్రాసాదం ఆక్రమమ్ |
      తత్రస్థాన్ రాక్షసాన్ హత్వా శతం స్తంభేన వై పునః || 116
      లలామ భూతొ లంకాయా మయా విధ్వంసితొ రుషా |


    • తతః ప్రహస్తస్య సుతం జంబు మాలినం ఆదిశత్ || 117
      రాక్షసైర్బహుభిః సార్థం ఘొరరూపైర్భయానకైః |


    • తం అహం బల సంపన్నం రాక్షసం రణ కొవిదమ్ || 118
      పరిఘేణ అతిఘొరేణ సూదయామి సహ అనుగమ్ |


    • తత్ శ్రుత్వా రాక్షస ఇంద్రః తు మంత్రి పుత్రాన్ మహాబలాన్ || 119
      పదాతి బల సంపన్నాన్ ప్రేషయామాస రావణః |


    • పరిఘేణ ఎవ తాన్ సర్వాన్ నయామి యమ సాదనమ్ || 120
      మంత్రి పుత్రాన్ హతాన్ శ్రుత్వా సమరే లఘు విక్రమాన్ |
      పంచ సేనా అగ్రగాన్ శూరాన్ ప్రేషయామాస రావణః || 121


    • తాన్ అహం సహ సైన్యాన్ వై సర్వాన్ ఎవ అభ్యసూదయమ్ |
      తతః పునః దశగ్రీవః పుత్రం అక్షం మహాబలమ్ || 122
      బహుభీ రాకసైః సార్ధం ప్రేషయామాస రావణః |


    • తం తు మంద ఉదరీ పుత్రం కుమారం రణ పణ్డితమ్ || 123
      సహసా ఖం సముత్క్రాంతం పాదయొః చ గృహీతవాన్ |
      చర్మ అసినం శత గుణం భ్రామయిత్వా వ్యపేషయమ్ || 124


    • తం అక్షం ఆగతం భగ్నం నిశమ్య స దశ ఆననః |
      తత ఇంద్రజితం నామ ద్వితీయం రావణః సుతమ్ || 125
      వ్యాదిదేశ సుసంక్రుద్ధొ బలినం యుద్ధ దుర్మదమ్ |


    • తస్య అపి అహం బలం సర్వం తం చ రాక్షస పుంగవమ్ || 126
      నష్ట ఒజసం రణే కృత్వా పరం హర్షం ఉపాగమమ్ |


    • మహతా హి మహాబాహుః ప్రత్యయేన మహాబలః || 127
      ప్రేషితొ రావణేన ఎష సహ వీరైః మద ఉత్కటైః |


    • సొ౽విషహ్యం హి మాం బుద్ధ్వా స్వం బలం చావమర్దితమ్ |
      బ్రాహ్మేణ అస్త్రేణ స తు మాం ప్రబధ్నాచ్ చ అతివేగతః || 128


    • రజ్జూభిః అభిబధ్నంతి తతొ మాం తత్ర రాక్షసాః || 129
      రావణస్య సమీపం చ గృహీత్వా మాం ఉపానయన్ |


    • దృష్ట్వా సంభాషితః చ అహం రావణేన దురాత్మనా || 130
      పృష్టః చ లంకా గమనం రాక్షసానాం చ తత్ వధమ్ |


    • తత్ సర్వం చ మయా తత్ర సీతా అర్థం ఇతి జల్పితమ్ || 131
      అస్య అహం దర్శన ఆకాంక్షీ ప్రాప్తః త్వత్ భవనం విభొ |
      మారుతస్య ఔరసః పుత్రొ వానరొ హనుమాన్ అహమ్ || 132


    • రామ దూతం చ మాం విద్ధి సుగ్రీవ సచివం కపిమ్ |
      సొ అహం దౌత్యేన రామస్య త్వత్ సమీపం ఇహ ఆగతః || 133


    • సుగ్రీవశ్చ మహాతేజాః స త్వాం కుశలమబ్రవీత్ |
      ధర్మార్థకామసహితం హితం పథ్యమువాచ చ || 134


    • వసతొ ఋష్యమూకే మే పర్వతే విపుల ద్రుమే |
      రాఘవొ రణ విక్రాంతొ మిత్రత్వం సముపాగతః || 135


    • తేన మే కథితం రాజన్ భార్యా మే రక్షసా హృతా |
      తత్ర సాహాయ్య హేతొః మే సమయం కర్తుం అర్హసి || 136


    • మయా చ కథితం తస్మై వాలినశ్చ వధం ప్రతి |
      తత్ర సాహయ్యహేతొర్మే సమయం కర్తుమర్హసి || 137


    • వాలినా హృత రాజ్యేన సుగ్రీవేణ సహ ప్రభుః |
      చక్రే అగ్ని సాక్షికం సక్యం రాఘవః సహ లక్ష్మణః || 138


    • తేన వాలినం ఉత్సాద్య శరేణ ఎకేన సమ్యుగే |
      వానరాణాం మహారాజః కృతః సంప్లవతాం ప్రభుః || 139


    • తస్య సాహాయ్యం అస్మాభిః కార్యం సర్వ ఆత్మనా తు ఇహ |
      తేన ప్రస్థాపితః తుభ్యం సమీపం ఇహ ధర్మతః || 140


    • క్షిప్రం ఆనీయతాం సీతా దీయతాం రాఘవస్య చ |
      యావన్ న హరయొ వీరా విధమంతి బలం తవ || 141


    • వానరాణాం ప్రభవొ హి న కేన విదితః పురా |
      దేవతానాం సకాశం చ యే గచ్ఛంతి నిమంత్రితాః || 142


    • ఇతి వనర రాజః త్వాం ఆహ ఇతి అభిహితొ మయా |
      మాం ఐక్షత తతొ రుష్టః చక్షుషా ప్రదహన్న్ ఇవ || 143


    • తేన వధ్యొ అహం ఆజ్~నప్తొ రక్షసా రౌద్ర కర్మణా |
      మత్ర్పభావమవిజ్ఙాయ రావణేన దురాత్మనా || 144


    • తతొ విభీషణొ నామ తస్య భ్రాతా మహామతిః |
      తేన రాక్షస రాజొ అసౌ యాచితొ మమ కారణాత్ || 145


    • నైవం రాక్షసశార్దూల త్యజ్యతామేష నిశ్చయః |
      రాజశాస్త్రవ్యపేతొ హి మార్గః సంసేవ్యతే త్వయా || 146


    • దూత వధ్యా న దృష్టా హి రాజ శాస్త్రేషు రాక్షస |
      దూతేన వేదితవ్యం చ యథా అర్థం హిత వాదినా || 147


    • సుమహతి అపరాధే అపి దూతస్య అతుల విక్రమః |
      విరూప కరణం దృష్టం న వధొ అస్తి ఇహ శాస్త్రతః || 148


    • విభీషణేన ఎవం ఉక్తొ రావణః సందిదేశ తాన్ |
      రాక్షసాన్ ఎతత్ ఎవ అద్య లాంగూలం దహ్యతాం ఇతి || 149


    • తతః స్తస్య వచః శ్రుత్వా మమ పుచ్ఛం సమంతతః |
      వేష్టితం శణ వక్లైః చ పటైః కార్పాసకైః తథా || 150


    • రాక్షసాః సిద్ధ సమ్నాహాః తతః తే చణ్డ విక్రమాః |
      తత్ ఆదీప్యంత మే పుచ్ఛం హనంతః కాష్ఠ ముష్టిభిః || 151
      బద్ధస్య బహుభిః పాశైః యంత్రితస్య చ రాక్షసైః |


    • తతః తే రాక్షసాః శూరా బద్ధం మాం అగ్ని సంవృతమ్ || 152
      అఘొషయన్ రాజ మార్గే నగర ద్వారం ఆగతాః |


    • తతొ అహం సుమహత్ రూపం సంక్షిప్య పునః ఆత్మనః || 153
      విమొచయిత్వా తం బంధం ప్రకృతిస్థః స్థితః పునః |
      ఆయసం పరిఘం గృహ్య తాని రక్షాంసి అసూదయమ్ || 154


    • తతః తన్ నగర ద్వారం వేగేన ఆప్లుతవాన్ అహమ్ |
      పుచ్ఛేన చ ప్రదీప్తేన తాం పురీం సాట్ట గొపురామ్ || 155
      దహామి అహం అసంభ్రాంతొ యుగ అంత అగ్నిః ఇవ ప్రజాః |


    • వినష్టా జానకీ వ్యక్తం న హ్యదగ్ధః ప్రదృశ్యతే || 156
      లంకాయాం కశ్చిదుద్దేశః సర్వా భస్మీకృతా పురీ |
      దహతా చ మయా లంకాం దఘ్దా సీతా న సంశయః || 157
      రామస్య హి మహత్కార్యం మయేదం వితథీకృతమ్ |


    • ఇతి శొకసమావిష్టశ్చంతామహముపాగతః || 158
      అథ అహం వాచం అశ్రౌషం చారణానాం శుభ అక్షరామ్ |
      జానకీ న చ దగ్ధా ఇతి విస్మయ ఉదంత భాషిణామ్ || 159


    • తతొ మే బుద్ధిః ఉత్పన్నా శ్రుత్వా తాం అద్భుతాం గిరమ్ |
      అదగ్ధా జానకీత్యేవం నిమిత్తైశ్చొపలక్షితా || 160


    • దీప్యమానే తు లాంగూలే న మాం దహతి పావకః |
      హృదయం చ ప్రహృష్టం మే వాతాః సురభిగంధినః 161


    • తైర్నిమిత్తైశ్చ దృష్టార్థైః కారణైశ్చ మహాగుణైః |
      ఋషివాక్యైశ్చ సిద్ధార్థైరభవం హృష్టమానసః || 162


    • పునః దృష్టా చ వైదేహీ విసృష్టః చ తయా పునః |
      తతః పర్వతమాసాద్య తత్రరిష్తమహం పునః || 163
      ప్రతిప్లవనమారేభే యుష్మద్దర్శనకాంక్షయా |


    • తతః పవనచంద్రర్క సిద్ధగంధర్వ సేవితమ్ || 164
      పంథానమహమాక్రమ్య భవతొ దృష్టవానిహ |


    • రాఘవస్య ప్రభావేన భవతాం చైవ తేజసా || 165
      సుగ్రీవస్య చ కార్య అర్థం మయా సర్వం అనుష్ఠితమ్ |


    • ఎతత్ సర్వం మయా తత్ర యథావత్ ఉపపాదితమ్ || 166
      అత్ర యన్ న కృతం శేషం తత్ సర్వం క్రియతాం ఇతి |


    • ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే అష్టపంచాశః సర్గః