సుందరకాండ 13


    • విమానాత్ తు సుసంక్రమ్య ప్రాకారం హరి యూథపః |
      హనూమాన్ వేగవాన్ ఆసీద్ యథా విద్యుద్ ఘన అంతరే || 1


    • సంపరిక్రమ్య హనుమాన్ రావణస్య నివేశనాన్ |
      అదృష్ట్వా జానకీం సీతాం అబ్రవీద్ వచనం కపిః || 2


    • భూయిష్ఠం లొడితా లంకా రామస్య చరతా ప్రియమ్ |
      న హి పశ్యామి వైదేహీం సీతాం సర్వ అంగ శొభనామ్ || 3


    • పల్వలాని తటాకాని సరాంసి సరితః తథా |
      నద్యొ అనూపవన అంతాః చ దుర్గాః చ ధరణీ ధరాః || 4
      లొడితా వసుధా సర్వా న చ పశ్యామి జానకీమ్ |


    • ఇహ సంపాతినా సీతా రావణస్య నివేశనే || 5
      ఆఖ్యాతా గృధ్ర రాజేన న చ పశ్యామి తాం అహమ్ |


    • కిం ను సీతా అథ వైదేహీ మైథిలీ జనక ఆత్మజా || 6
      ఉపతిష్ఠేత వివశా రావణం దుష్ట చారిణమ్ |


    • క్షిప్రం ఉత్పతతొ మన్యే సీతాం ఆదాయ రక్షసః || 7
      బిభ్యతొ రామ బాణానాం అంతరా పతితా భవేత్ |


    • అథవా హ్రియమాణాయాః పథి సిద్ధ నిషేవితే || 8
      మన్యే పతితం ఆర్యాయా హృదయం ప్రేక్ష్య సాగరమ్ |


    • రావణస్య ఊరు వేగేన భుజాభ్యాం పీడితేన చ || 9
      తయా మన్యే విశాల అక్ష్యా త్యక్తం జీవితం ఆర్యయా |


    • ఉపరి ఉపరి వా నూనం సాగరం క్రమతః తదా || 10
      వివేష్టమానా పతితా సముద్రే జనక ఆత్మజా |


    • ఆహొ క్షుద్రేణ చ అనేన రక్షంతీ శీలం ఆత్మనః || 11
      అబంధుర్ భక్షితా సీతా రావణేన తపస్వినీ |


    • అథవా రాక్షస ఇంద్రస్య పత్నీభిర్ అసిత ఈక్షణా || 12
      అదుష్టా దుష్ట భావాభిర్ భక్షితా సా భవిష్యతి |


    • సంపూర్ణ చంద్ర ప్రతిమం పద్మ పత్ర నిభ ఈక్షణమ్ || 13
      రామస్య ధ్యాయతీ వక్త్రం పంచత్వం కృపణా గతా |


    • హా రామ లక్ష్మణ ఇతి ఎవ హా అయొధ్యేతి చ మైథిలీ || 14
      విలప్య బహు వైదేహీ న్యస్త దేహా భవిష్యతి |


    • అథవా నిహితా మన్యే రావణస్య నివేశనే || 15
      నూనం లాలప్యతే మందం పంజరస్థా ఇవ శారికా |


    • జనకస్య కులే జాతా రామ పత్నీ సుమధ్యమా || 16
      కథం ఉత్పల పత్ర అక్షీ రావణస్య వశం వ్రజేత్ |


    • వినష్టా వా ప్రనష్టా వా మృతా వా జనక ఆత్మజా || 17
      రామస్య ప్రియ భార్యస్య న నివేదయితుం క్షమమ్ |


    • నివేద్యమానే దొషః స్యాద్ దొషః స్యాద్ అనివేదనే || 18
      కథం ను ఖలు కర్తవ్యం విషమం ప్రతిభాతి మే |


    • అస్మిన్న్ ఎవం గతే కర్యే ప్రాప్త కాలం క్షమం చ కిమ్ || 19
      భవేద్ ఇతి మతిం భూయొ హనుమాన్ ప్రవిచారయన్ |


    • యది సీతాం అదృష్ట్వా అహం వానర ఇంద్ర పురీం ఇతః || 20
      గమిష్యామి తతః కొ మే పురుష అర్థొ భవిష్యతి |


    • మమ ఇదం లంఘనం వ్యర్థం సాగరస్య భవిష్యతి || 21
      ప్రవేశః చివ లంకాయా రాక్షసానాం చ దర్శనమ్ |


    • కిం వా వక్ష్యతి సుగ్రీవొ హరయొ వ సమాగతాః || 22
      కిష్కింధాం సమనుప్రాప్తౌ తౌ వా దశరథ ఆత్మజౌ |


    • గత్వా తు యది కాకుత్స్థం వక్ష్యామి పరం అప్రియమ్ || 23
      న దృష్టా ఇతి మయా సీతా తతః త్యక్ష్యంతి జీవితమ్ |


    • పరుషం దారుణం క్రూరం తీక్ష్ణం ఇంద్రియ తాపనమ్ || 24
      సీతా నిమిత్తం దుర్వాక్యం శ్రుత్వా స న భవిష్యతి |


    • తం తు కృచ్చ్ర గతం దృష్ట్వా పంచత్వ గత మానసమ్ || 25
      భృశ అనురక్తొ మేధావీ న భవిష్యతి లక్ష్మణః |


    • వినష్టౌ భ్రాతరౌ శ్రుత్వా భరతొ అపి మరిష్యతి || 26
      భరతం చ మృతం దృష్ట్వా శత్రుఘ్నొ న భవిష్యతి |


    • పుత్రాన్ మృతాన్ సమీక్ష్య అథ న భవిష్యంతి మాతరః || 27
      కౌసల్యా చ సుమిత్రా చ కైకేయీ చ న సంశయః |


    • కృతజ్~నః సత్య సంధః చ సుగ్రీవః ప్లవగ అధిపః || 28
      రామం తథా గతం దృష్ట్వా తతః త్యక్ష్యంతి జీవితమ్ |


    • దుర్మనా వ్యథితా దీనా నిరానందా తపస్వినీ || 29
      పీడితా భర్తృ శొకేన రుమా త్యక్ష్యతి జీవితమ్ |


    • వాలిజేన తు దుహ్ఖేన పీడితా శొక కర్శితా || 30
      పంచత్వ గమనే రాజ్~నః తారా అపి న భవిష్యతి |


    • మాతా పిత్రొర్ వినాశేన సుగ్రీవ వ్యసనేన చ || 31
      కుమారొ అపి అంగదః కస్మాద్ ధారయిష్యతి జీవితమ్ |


    • భర్తృజేన తు శొకేన అభిభూతా వన ఒకసః || 32
      శిరాంసి అభిహనిష్యంతి తలైర్ ముష్టిభిర్ ఎవ చ |


    • సాంత్వేన అనుప్రదానేన మానేన చ యశస్వినా || 33
      లాలితాః కపి రాజేన ప్రాణామ్ః త్యక్ష్యంతి వానరాః |


    • న వనేషు న శైలేషు న నిరొధేషు వా పునః || 34
      క్రీడాం అనుభవిష్యంతి సమేత్య కపి కుంజరాః |


    • సపుత్ర దారాః సామాత్యా భర్తృ వ్యసన పీడితాః || 35
      శైల అగ్రేభ్యః పతిష్యంతి సమేత్య విషమేషు చ |


    • విషం ఉద్బంధనం వా అపి ప్రవేశం జ్వలనస్య వా || 36
      ఉపవాసం అథొ శస్త్రం ప్రచరిష్యంతి వానరాః |


    • ఘొరం ఆరొదనం మన్యే గతే మయి భవిష్యతి || 37
      ఇక్ష్వాకు కుల నాశః చ నాశః చైవ వన ఒకసామ్ |


    • సొ అహం న ఎవ గమిష్యామి కిష్కింధాం నగరీం ఇతః || 38
      న హి శక్ష్యామి అహం ద్రష్టుం సుగ్రీవం మైథిలీం వినా |


    • మయి అగచ్చతి చ ఇహస్థే ధర్మ ఆత్మానౌ మహా రథౌ || 39
      ఆశయా తౌ ధరిష్యేతే వనరాః చ మనస్వినః |


    • హస్త ఆదానొ ముఖ ఆదానొ నియతొ వృక్ష మూలికః || 40
      వానప్రస్థొ భవిష్యామి అదృష్ట్వా జనక ఆత్మజామ్ |
      సాగర అనూపజే దేశే బహు మూల ఫల ఉదకే || 41


    • చితాం కృత్వా ప్రవేక్ష్యామి సమిద్ధం అరణీ సుతమ్ |
      ఉపవిష్టస్య వా సమ్యగ్ లింగినం సాధయిష్యతః || 42
      శరీరం భక్షయిష్యంతి వాయసాః శ్వాపదాని చ |


    • ఇదం అపి ఋషిభిర్ దృష్టం నిర్యాణం ఇతి మే మతిః || 43
      సమ్యగ్ ఆపః ప్రవేక్ష్యామి న చేత్ పశ్యామి జానకీమ్ |


    • సుజాత మూలా సుభగా కీర్తి మాలా యశస్వినీ || 44
      ప్రభగ్నా చిర రాత్రీ ఇయం మమ సీతాం అపశ్యతః |


    • తాపసొ వా భవిష్యామి నియతొ వృక్ష మూలికః || 45
      న ఇతః ప్రతిగమిష్యామి తాం అదృష్ట్వా అసిత ఈక్షణామ్ |


    • యది ఇతః ప్రతిగచ్చామి సీతాం అనధిగమ్య తామ్ || 46
      అంగదః సహితైః సర్వైర్ వానరైర్ న భవిష్యతి |


    • వినాశే బహవొ దొషా జీవన్ ప్రాప్నొతి భద్రకమ్ || 47
      తస్మాత్ ప్రాణాన్ ధరిష్యామి ధ్రువొ జీవతి సంగమః |


    • ఎవం బహు విధం దుహ్ఖం మనసా ధారయన్ ముహుః || 48
      న అధ్యగచ్చత్ తదా పారం శొకస్య కపి కుంజరః |


    • రావణం వా వధిష్యామి దశగ్రీవం మహా బలమ్ || 49
      కామం అస్తు హృతా సీతా ప్రత్యాచీర్ణం భవిష్యతి |


    • అథవా ఎనం సముత్క్షిప్య ఉపరి ఉపరి సాగరమ్ || 50
      రామాయ ఉపహరిష్యామి పశుం పశు పతేర్ ఇవ |


    • ఇతి చింతా సమాపన్నః సీతాం అనధిగమ్య తామ్ || 51
      ధ్యాన శొకా పరీత ఆత్మా చింతయాం ఆస వానరః |


    • యావత్ సీతాం న పశ్యామి రామ పత్నీం యశస్వినీమ్ || 52
      తావద్ ఎతాం పురీం లంకాం విచినొమి పునః పునః |


    • సంపాతి వచనాచ్ చ అపి రామం యది ఆనయామి అహమ్ || 53
      అపశ్యన్ రాఘవొ భార్యాం నిర్దహేత్ సర్వ వానరాన్ |


    • ఇహ ఎవ నియత ఆహారొ వత్స్యామి నియత ఇంద్రియః || 54
      న మత్ కృతే వినశ్యేయుః సర్వే తే నర వానరాః |


    • అశొక వనికా చ అపి మహతీ ఇయం మహా ద్రుమా || 55
      ఇమాం అభిగమిష్యామి న హి ఇయం విచితా మయా |


    • వసూన్ రుద్రామ్ః తథా ఆదిత్యాన్ అశ్వినౌ మరుతొ అపి చ || 56
      నమః కృత్వా గమిష్యామి రక్షసాం శొక వర్ధనః |


    • జిత్వా తు రాక్షసాన్ దేవీం ఇక్ష్వాకు కుల నందినీమ్ || 57
      సంప్రదాస్యామి రామాయా యథా సిద్ధిం తపస్వినే |


    • స ముహూర్తం ఇవ ధ్యాత్వా చింతా విగ్రథిత ఇంద్రియః || 58
      ఉదతిష్ఠన్ మహా బాహుర్ హనూమాన్ మారుత ఆత్మజః |


    • నమొ అస్తు రామాయ సలక్ష్మణాయ |
      దేవ్యై చ తస్యై జనక ఆత్మజాయై |
      నమొ అస్తు రుద్ర ఇంద్ర యమ అనిలేభ్యొ |
      నమొ అస్తు చంద్ర అర్క మరుద్ గణేభ్యః || 59


    • స తేభ్యః తు నమః కృత్వా సుగ్రీవాయ చ మారుతిః |
      దిశః సర్వాః సమాలొక్య అశొక వనికాం ప్రతి || 60


    • స గత్వా మనసా పూర్వం అశొక వనికాం శుభామ్ |
      ఉత్తరం చింతయాం ఆస వానరొ మారుత ఆత్మజః || 61


    • ధ్రువం తు రక్షొ బహులా భవిష్యతి వన ఆకులా |
      అశొక వనికా చింత్యా సర్వ సంస్కార సంస్కృతా || 62


    • రక్షిణః చ అత్ర విహితా నూనం రక్షంతి పాదపాన్ |
      భగవాన్ అపి సర్వ ఆత్మా న అతిక్షొభం ప్రవాయతి || 63
      సంక్షిప్తొ అయం మయా ఆత్మా చ రామ అర్థే రావణస్య చ |


    • సిద్ధిం మే సంవిధాస్యంతి దేవాః సర్షి గణాః త్వ్ ఇహ || 64
      బ్రహ్మా స్వయంభూర్ భగవాన్ దేవాః చైవ దిశంతు మే |
      సిద్ధిం అగ్నిః చ వాయుః చ పురు హూతః చ వజ్రధృత్ || 65
      వరుణః పాశ హస్తః చ సొమ ఆదిత్యై తథైవ చ |
      అశ్వినౌ చ మహాత్మానౌ మరుతః సర్వ ఎవ చ || 66
      సిద్ధిం సర్వాణి భూతాని భూతానాం చైవ యః ప్రభుః |
      దాస్యంతి మమ యే చ అన్యే అదృష్టాః పథి గొచరాః || 67


    • తద్ ఉన్నసం పాణ్డుర దంతం అవ్రణమ్ |
      శుచి స్మితం పద్మ పలాశ లొచనమ్ |
      ద్రక్ష్యే తద్ ఆర్యా వదనం కదా న్వ్ అహమ్ |
      ప్రసన్న తారా అధిప తుల్య దర్శనమ్ || 68


    • క్షుద్రేణ పాపేన నృశంస కర్మణా |
      సుదారుణ అలాంకృత వేష ధారిణా|
      బల అభిభూతా అబలా తపస్వినీ |
      కథం ను మే దృష్ట పథే అద్య సా భవేత్ || 69


    • ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే త్రయొదశః సర్గః