సుందరకాండ 15


    • స వీక్షమాణః తత్రస్థొ మార్గమాణః చ మైథిలీమ్ |
      అవేక్షమాణః చ మహీం సర్వాం తాం అన్వవైక్షత || 1


    • సంతాన కలతాభిః చ పాదపైర్ ఉపశొభితామ్ |
      దివ్య గంధ రస ఉపేతాం సర్వతః సమలంకృతాం || 2
      తాం స నందన సంకాశాం మృగ పక్షిభిర్ ఆవృతామ్ |
      హర్మ్య ప్రాసాద సంబాధాం కొకిల ఆకుల నిహ్స్వనామ్ || 3
      కాంచన ఉత్పల పద్మాభిః వాపీభిః ఉపశొభితామ్ |
      బహ్వ ఆసన కుథా ఉపేతాం బహు భూమి గృహ ఆయుతామ్ || 4
      సర్వ ఋతు కుసుమైః రమ్యైః ఫలవద్భిః చ పాదపైః |
      పుష్పితానాం అశొకానాం శ్రియా సూర్య ఉదయ ప్రభామ్ || 5
      ప్రదీప్తాం ఇవ తత్రస్థొ మారుతిః సముదైక్షత |
      నిష్పత్ర శాఖాం విహగైః క్రియమాణాం ఇవ అసకృత్ || 6
      వినిష్పతద్భిః శతశః చిత్రైః పుష్ప అవతంసకైః |
      ఆమూల పుష్ప నిచితైర్ అశొకైః శొక నాశనైః || 7
      పుష్ప భార అతిభారైః చ స్పృశద్భిర్ ఇవ మేదినీమ్ |
      కర్ణికారైః కుసుమితైః కింశుకైః చ సుపుష్పితైః || 8


    • స దేశః ప్రభయా తేషాం ప్రదీప్త ఇవ సర్వతః |
      పుమ్నాగాః సప్త పర్ణాః చ చంపక ఉద్దాలకాః తథా || 9
      వివృద్ధ మూలా బహవః శొభంతే స్మ సుపుష్పితాః |


    • శాత కుంభ నిభాః కేచిత్ కేచిద్ అగ్ని శిఖ ఉపమాః || 10
      నీల అంజన నిభాః కేచిత్ తత్ర అశొకాః సహస్రశః |


    • నందనం వివిధ ఉద్యానం చిత్రం చైత్రరథం యథా || 11
      అతివృత్తం ఇవ అచింత్యం దివ్యం రమ్యం శ్రియా వృతమ్ |
      ద్వితీయం ఇవ చ ఆకాశం పుష్ప జ్యొతిర్ గణ ఆయుతమ్ || 12
      పుష్ప రత్న శతైః చిత్రం పంచమం సాగరం యథా |
      సర్వ ఋతు పుష్పైర్ నిచితం పాదపైర్ మధు గంధిభిః || 13
      నానా నినాదైః ఉద్యానం రమ్యం మృగ గణైర్ ద్విజైః |
      అనేక గంధ ప్రవహం పుణ్య గంధం మనొ రమమ్ || 14


    • శైల ఇంద్రం ఇవ గంధ ఆఢ్యం ద్వితీయం గంధ మాదనమ్ |
      అశొక వనికాయాం తు తస్యాం వానర పుంగవః || 15
      స దదర్శ అవిదూరస్థం చైత్య ప్రాసాదం ఊర్జితమ్ |
      మధ్యే స్తంభ సహస్రేణ స్థితం కైలాస పాణ్డురమ్ || 16
      ప్రవాల కృత సొపానం తప్త కాంచన వేదికమ్ |
      ముష్ణంతం ఇవ చక్షూంషి ద్యొతమానం ఇవ శ్రియా || 17
      విమలం ప్రాంశు భావత్వాద్ ఉల్లిఖంతం ఇవ అంబరమ్ |


    • తతొ మలిన సంవీతాం రాక్షసీభిః సమావృతామ్ || 18
      ఉపవాస కృశాం దీనాం నిహ్శ్వసంతీం పునః పునః |
      దదర్శ శుక్ల పక్ష ఆదౌ చంద్ర రేఖాం ఇవ అమలామ్ || 19


    • మంద ప్రఖ్యాయమానేన రూపేణ రుచిర ప్రభామ్ |
      పినద్ధాం ధూమ జాలేన శిఖాం ఇవ విభావసొః || 20


    • పీతేన ఎకేన సంవీతాం క్లిష్టేన ఉత్తమ వాససా |
      సపంకాం అనలంకారాం విపద్మాం ఇవ పద్మినీమ్ || 21


    • వ్రీడితాం దుహ్ఖ సంతప్తాం పరింలానాం తపస్వినీమ్ |
      గ్రహేణ అంగారకేణ ఎవ పీడితాం ఇవ రొహిణీమ్ || 22


    • అశ్రు పూర్ణ ముఖీం దీనాం కృశాం అననశేన చ |
      శొక ధ్యాన పరాం దీనాం నిత్యం దుహ్ఖ పరాయణామ్ || 23


    • ప్రియం జనం అపశ్యంతీం పశ్యంతీం రాక్షసీ గణమ్ |
      స్వ గణేన మృగీం హీనాం శ్వ గణ అభివృతాం ఇవ || 24


    • నీల నాగ ఆభయా వేణ్యా జఘనం గతయా ఎకయా |
      నీలయా నీరదాపాయే వనరాజ్యా మహీమివ || 25
      సుఖ అర్హాం దుహ్ఖ సంతప్తాం వ్యసనానాం అకొదివామ్ |


    • తాం సమీక్ష్య విశాల అక్షీం అధికం మలినాం కృశామ్ || 26
      తర్కయాం ఆస సీతా ఇతి కారణైః ఉపపాదిభిః |


    • హ్రియమాణా తదా తేన రక్షసా కామ రూపిణా || 27
      యథా రూపా హి దృష్టా వై తథా రూపా ఇయం అంగనా |


    • పూర్ణ చంద్ర ఆననాం సుభ్రూం చారు వృత్త పయొ ధరామ్ || 28
      కుర్వంతీం ప్రభయా దేవీం సర్వా వితిమిరా దిశః |
      తాం నీల కేశీం బింబ ఒష్ఠీం సుమధ్యాం సుప్రతిష్ఠితామ్ || 29
      సీతాం పద్మ పలాశ అక్షీం మన్మథస్య రతిం యథా |


    • ఇష్టాం సర్వస్య జగతః పూర్ణ చంద్ర ప్రభాం ఇవ || 30
      భూమౌ సుతనుం ఆసీనాం నియతాం ఇవ తాపసీమ్ |


    • నిఃశ్వాస బహులాం భీరుం భుజగ ఇంద్ర వధూం ఇవ || 31
      శొక జాలేన మహతా వితతేన న రాజతీమ్ |


    • సంసక్తాం ధూమ జాలేన శిఖాం ఇవ విభావసొః || 32
      తాం స్మృతీం ఇవ సందిఘ్దాం ఋద్ధిం నిపతితాం ఇవ |


    • విహతాం ఇవ చ శ్రద్ధాం ఆశాం ప్రతిహతాం ఇవ || 33
      స ఉపసర్గాం యథా సిద్ధిం బుద్ధిం సకలుషాం ఇవ |


    • అభూతేన అపవాదేన కీర్తిం నిపతితాం ఇవ || 34
      రామ ఉపరొధ వ్యథితాం రక్షొ హరణ కర్శితామ్ |


    • అబలాం మృగ శావ అక్షీం వీక్షమాణాం తతః తతః || 35
      బాష్ప అంబు ప్రతిపూర్ణేన కృష్ణ వక్త్ర అక్షి పక్ష్మణా |
      వదనేన అప్రసన్నేన నిహ్శ్వసంతీం పునః పునః || 36


    • మల పంక ధరాం దీనాం మణ్డన అర్హాం అమణ్డితామ్ |
      ప్రభాం నక్షత్ర రాజస్య కాల మేఘైః ఇవ ఆవృతామ్ || 37


    • తస్య సందిదిహే బుద్ధిః ముహుః సీతాం నిరీక్ష్య తు |
      ఆమ్నాయానాం అయొగేన విద్యాం ప్రశిథిలాం ఇవ || 38


    • దుహ్ఖేన బుబుధే సీతాం హనుమాన్ అనలంకృతామ్ |
      సంస్కారేణ యథా హీనాం వాచం అర్థ అంతరం గతామ్ || 39


    • తాం సమీక్ష్య విశాల అక్షీం రాజ పుత్రీం అనిందితామ్ |
      తర్కయాం ఆస సీతా ఇతి కారణైః ఉపపాదయన్ || 40


    • వైదేహ్యా యాని చ అంగేషు తదా రామొ అన్వకీర్తయత్ |
      తాని ఆభరణ జాలాని గాత్ర శొభీని అలక్షయత్ || 41
      సుకృతౌ కర్ణ వేష్టౌ చ శ్వ దంష్ట్రౌ చ సుసంస్థితౌ |
      మణి విద్రుమ చిత్రాణి హస్తేష్వ్ ఆభరణాని చ || 42
      శ్యామాని చిర యుక్తత్వాత్ తథా సంస్థానవంతి చ |


    • తాని ఎవ ఎతాని మన్యే అహం యాని రామొ అన్వకీర్తయత్ || 43
      తత్ర యాని అవహీనాని తాని అహం న ఉపలక్షయే |
      యాని అస్యా న అవహీనాని తాని ఇమాని న సంశయః || 44


    • పీతం కనక పట్ట ఆభం స్రస్తం తద్ వసనం శుభమ్ |
      ఉత్తరీయం నగ ఆసక్తం తదా దృష్టం ప్లవం గమైః || 45


    • భూషణాని చ ముఖ్యాని దృష్టాని ధరణీ తలే |
      అనయా ఎవ అపవిద్ధాని స్వనవంతి మహాంతి చ || 46


    • ఇదం చిర గృహీతత్వాద్ వసనం క్లిష్టవత్తరమ్ |
      తథా హి నూనం తద్ వర్ణం తథా శ్రీమద్ యథా ఇతరత్ || 47


    • ఇయం కనక వర్ణ అంగీ రామస్య మహిషీ ప్రియా |
      ప్రనష్టా అపి సతీ యస్య మనసొ న ప్రణశ్యతి || 48


    • ఇయం సా యత్ కృతే రామః చతుర్భిః పరితప్యతే |
      కారుణ్యేన ఆనృశంస్యేన శొకేన మదనేన చ || 49
      స్త్రీ ప్రనష్టా ఇతి కారుణ్యాద్ ఆశ్రితా ఇతి ఆనృశంస్యతః |
      పత్నీ నష్టా ఇతి శొకేన ప్రియేతి మదనేన చ || 50


    • అస్యా దేవ్యా యథా రూపం అంగ ప్రత్యంగ సౌష్ఠవమ్ |
      రామస్య చ యథా రూపం తస్య ఇయం అసిత ఈక్షణా || 51


    • అస్యా దేవ్యా మనః తస్మిమ్ః తస్య చ అస్యాం ప్రతిష్ఠితమ్ |
      తేన ఇయం స చ ధర్మ ఆత్మా ముహూర్తం అపి జీవతి || 52


    • దుష్కరం కురుతే రామొ ఇమాం మత్త కాశినీమ్ |
      సీతాం వినా మహా బాహుః ముహూర్తం అపి జీవతి || 53


    • ఎవం సీతాం తదా దృష్ట్వా హృష్టః పవన సంభవః |
      జగామ మనసా రామం ప్రశశంస చ తం ప్రభుమ్ || 54


    • ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే పంచదశః సర్గః