సుందరకాండ 37
సా సీతా తత్ వచనం శ్రుత్వా పూర్ణ చంద్ర నిభ ఆననా |
హనూమంతం ఉవాచ ఇదం ధర్మ అర్థ సహితం వచః || 1
అమృతం విష సంసృష్టం త్వయా వానర భాషితమ్ |
యచ్ చ న అన్య మనా రామొ యచ్ చ శొక పరాయణః || 2
ఐశ్వర్యే వా సువిస్తీర్ణే వ్యసనే వా సుదారుణే |
రజ్జ్వా ఇవ పురుషం బద్ధ్వా కృత అంతః పరికర్షతి || 3
విధిః నూనం అసమ్హార్యః ప్రాణినాం ప్లవగ ఉత్తమ |
సౌమిత్రిం మాం చ రామం చ వ్యసనైః పశ్య మొహితాన్ || 4
శొకస్య అస్య కదా పారం రాఘవొ అధిగమిష్యతి |
ప్లవమానః పరిశ్రాంతొ హత నౌః సాగరే యథా || 5
రాక్షసానాం క్షయం కృత్వా సూదయిత్వా చ రావణమ్ |
లంకాం ఉన్మూలితాం కృత్వా కదా ద్రక్ష్యతి మాం పతిః || 6
స వాచ్యః సంత్వరస్వ ఇతి యావత్ ఎవ న పూర్యతే |
అయం సంవత్సరః కాలః తావద్త్ హి మమ జీవితమ్ || 7
వర్తతే దశమొ మాసొ ద్వౌ తు శేషౌ ప్లవంగమ |
రావణేన నృశంసేన సమయొ యః కృతొ మమ || 8
విభీషణేన చ భ్రాత్రా మమ నిర్యాతనం ప్రతి |
అనునీతః ప్రయత్నేన న చ తత్ కురుతే మతిమ్ || 9
మమ ప్రతిప్రదానం హి రావణస్య న రొచతే |
రావణం మార్గతే సంఖ్యే మృత్యుః కాల వశం గతమ్ || 10
జ్యేష్ఠా కన్యా అనలా నమ విభీషణ సుతా కపే |
తయా మమ ఎతత్ ఆఖ్యాతం మాత్రా ప్రహితయా స్వయమ్ || 11
ఆశంస ఇతి హరి శ్రేష్ఠ క్షిప్రం మాం ప్రాప్స్యతే పతిః |
అంతః ఆత్మా హి మే శుద్ధః తస్మిన్ చ బహవొ గుణాః || 12
ఉత్సాహః పౌరుషం సత్త్వం ఆనృశంస్యం కృతజ్~నతా |
విక్రమః చ ప్రభావః చ సంతి వానర రాఘవే || 13
చతుర్దశ సహస్రాణి రాక్షసానాం జఘాన యః |
జన స్థానే వినా భ్రాత్రా శత్రుః కః తస్య న ఉద్విజేత్ || 14
న స శక్యః తులయితుం వ్యసనైః పురుష ఋషభః |
అహం తస్య అనుభావజ్~నా శక్రస్య ఇవ పులొమజా || 15
శర జాల అంశుమాన్ శూరః కపే రామ దివా కరః |
శత్రు రక్షొమయం తొయం ఉపశొషం నయిష్యతి || 16
ఇతి సంజల్పమానాం తాం రామ అర్థే శొక కర్శితామ్ |
అశ్రు సంపూర్ణ వదనాం ఉవాచ హనుమాన్ కపిః || 17
శ్రుత్వా ఎవ తు వచొ మహ్యం క్షిప్రం ఎష్యతి రాఘవః |
చమూం ప్రకర్షన్ మహతీం హరి ఋక్ష గణ సంకులామ్ || 18
అథవా మొచయిష్యామి తాం అద్య ఎవ హి రాక్షసాత్ |
అస్మాత్ దుహ్ఖాత్ ఉపారొహ మమ పృష్ఠం అనిందితే || 19
త్వం హి పృష్ఠ గతాం కృత్వా సంతరిష్యామి సాగరమ్ |
శక్తిః అస్తి హి మే వొఢుం లంకాం అపి సరావణామ్ || 20
అహం ప్రస్రవణస్థాయ రాఘవాయ అద్య మైథిలి |
ప్రాపయిష్యామి శక్రాయ హవ్యం హుతం ఇవ అనలః || 21
ద్రక్ష్యసి అద్య ఎవ వైదేహి రాఘవం సహ లక్ష్మణమ్ |
వ్యవసాయ సమాయుక్తం విష్ణుం దైత్య వధే యథా || 22
త్వత్ దర్శన కృత ఉత్సాహం ఆశ్రమస్థం మహాబలమ్ |
పురందరం ఇవ ఆసీనం నాగ రాజస్య మూర్ధని || 23
పృష్ఠం ఆరొహ మే దేవి మా వికాంక్షస్వ శొభనే |
యొగం అన్విచ్ఛ రామేణ శశ అంకేన ఇవ రొహిణీ || 24
కథయంతి ఇవ చంద్రేణ సూర్యేణ ఇవ సువర్చలా |
మత్ పృష్ఠం అధిరుహ్య త్వం తర ఆకాశ మహా**ర్ణవమ్ || 25
న హి మే సంప్రయాతస్య త్వాం ఇతొ నయతొ అంగనే |
అనుగంతుం గతిం శక్తాః సర్వే లంకా నివాసినః || 26
యథా ఎవ అహం ఇహ ప్రాప్తః తథైవ అహం అసంశయమ్ |
యాస్యామి పశ్య వైదేహి త్వాం ఉద్యమ్య విహాయసమ్ || 27
మైథిలీ తు హరి శ్రేష్ఠాత్ శ్రుత్వా వచనం అద్భుతమ్ |
హర్ష విస్మిత సర్వ అంగీ హనూమంతం అథ అబ్రవీత్ || 28
హనూమన్ దూరం అధ్వనం కథం మాం వొఢుం ఇచ్ఛసి |
తత్ ఎవ ఖలు తే మన్యే కపిత్వం హరి యూథప || 29
కథం వా అల్ప శరీరః త్వం మాం ఇతొ నేతుం ఇచ్ఛసి |
సకాశం మానవ ఇంద్రస్య భర్తుః మే ప్లవగ ఋషభ || 30
సీతాయా వచనం శ్రుత్వా హనూమాన్ మారుత ఆత్మజః |
చింతయామాస లక్ష్మీవాన్ నవం పరిభవం కృతమ్ || 31
న మే జానాతి సత్త్వం వా ప్రభావం వా అసిత ఈక్షణా |
తస్మాత్ పశ్యతు వైదేహీ యత్ రూపం మమ కామతః || 32
ఇతి సంచింత్య హనుమాన్ తదా ప్లవగ సత్తమః |
దర్శయామాస వైదేహ్యాః స్వరూపం అరి మర్దనః || 33
స తస్మాత్ పాదపాత్ ధీమాన్ ఆప్లుత్య ప్లవగ ఋషభః |
తతొ వర్ధితుం ఆరేభే సీతా ప్రత్యయ కారణాత్ || 34
మేరు మందార సంకాశొ బభౌ దీప్త అనల ప్రభః |
అగ్రతొ వ్యవతస్థే చ సీతాయా వానర ఋషభః || 35
హరిః పర్వత సంకాశః తామ్ర వక్త్రొ మహాబలః |
వజ్ర దంష్ట్ర నఖొ భీమొ వైదేహీం ఇదం అబ్రవీత్ || 36
సపర్వత వన ఉద్దేశాం సాట్ట ప్రాకార తొరణామ్ |
లంకాం ఇమాం సనథాం వా నయితుం శక్తిః అస్తి మే || 37
తత్ అవస్థాప్య తాం బుద్ధిః అలం దేవి వికాంక్షయా |
విశొకం కురు వైదేహి రాఘవం సహ లక్ష్మణమ్ || 38
తం దృష్ట్వా అచల సంకాశం ఉవాచ జనక ఆత్మజా |
పద్మ పత్ర విశాల అక్షీ మారుతస్య ఔరసం సుతమ్ || 39
తవ సత్త్వం బలం చైవ విజానామి మహాకపే |
వాయొః ఇవ గతిం చ అపి తేజః చ అగ్నిః ఇవ అద్భుతమ్ || 40
ప్రాకృతొ అన్యః కథం చ ఇమాం భూమిం ఆగంతుం అర్హతి |
ఉదధేః అప్రమేయస్య పారం వానర పుంగవ || 41
జానామి గమనే శక్తిం నయనే చ అపి తే మమ |
అవశ్యం సాంప్రధార్య ఆశు కార్య సిద్ధిః ఇహ ఆత్మనః || 42
అయుక్తం తు కపి శ్రేష్ఠ మయా గంతుం త్వయా సహ |
వాయు వేగ సవేగస్య వేగొ మాం మొహయేత్ తవ || 43
అహం ఆకాశం ఆసక్తా ఉపరి ఉపరి సాగరమ్ |
ప్రపతేయం హి తే పృష్ఠాత్ భయాత్ వేగేన గచ్ఛతః || 44
పతితా సాగరే చ అహం తిమి నక్ర ఝష ఆకులే |
భయేయం ఆశు వివశా యాదసాం అన్నం ఉత్తమమ్ || 45
న చ శక్ష్యే త్వయా సార్ధం గంతుం శత్రు వినాశన |
కలత్రవతి సందేహః త్వయి అపి స్యాత్ అసంశయమ్ || 46
హ్రియమాణాం తు మాం దృష్ట్వా రాక్షసా భీమ విక్రమాః |
అనుగచ్ఛేయుః ఆదిష్టా రావణేన దురాత్మనా || 47
తైః త్వం పరివృతః శూరైః శూలం ఉద్గర పాణిభిః |
భవేః త్వం సంశయం ప్రాప్తొ మయా వీర కలత్రవాన్ || 48
సాయుధా బహవొ వ్యొమ్ని రాక్షసాః త్వం నిరాయుధః |
కథం శక్ష్యసి సమ్యాతుం మాం చైవ పరిరక్షితుమ్ || 49
యుధ్యమానస్య రక్షొభిః తతః తైః క్రూర కర్మభిః |
ప్రపతేయం హి తే పృష్ఠత్ భయ ఆర్తా కపి సత్తమ || 50
అథ రక్షాంసి భీమాని మహాంతి బలవంతి చ |
కథంచిత్ సాంపరాయే త్వాం జయేయుః కపి సత్తమ || 51
అథవా యుధ్యమానస్య పతేయం విముఖస్య తే |
పతితాం చ గృహీత్వా మాం నయేయుః పాప రాక్షసాః || 52
మాం వా హరేయుః త్వద్త్ హస్తాత్ విశసేయుః అథ అపి వా |
అవ్యవస్థౌ హి దృశ్యేతే యుద్ధే జయ పరాజయౌ || 53
అహం వా అపి విపద్యేయం రక్షొభిః అభితర్జితా |
త్వత్ ప్రయత్నొ హరి శ్రేష్ఠ భవేన్ నిష్ఫల ఎవ తు || 54
కామం త్వం అపి పర్యాప్తొ నిహంతుం సర్వ రాక్షసాన్ |
రాఘవస్య యశొ హీయేత్ త్వయా శస్తైః తు రాక్షసైః || 55
అథవా ఆదాయ రక్షాంసి న్యస్యేయుః సంవృతే హి మామ్ |
యత్ర తే న అభిజానీయుః హరయొ న అపి రాఘవః || 56
ఆరంభః తు మత్ అర్థొ అయం తతః తవ నిరర్థకః |
త్వయా హి సహ రామస్య మహాన్ ఆగమనే గుణః || 57
మయి జీవితం ఆయత్తం రాఘవస్య మహాత్మనః |
భ్రాతృ**ృణాం చ మహాబాహొ తవ రాజ కులస్య చ || 58
తౌ నిరాశౌ మత్ అర్థే తు శొక సంతాప కర్శితౌ |
సహ సర్వ ఋక్ష హరిభిః త్యక్ష్యతః ప్రాణ సంగ్రహమ్ || 59
భర్తుః భక్తిం పురః కృత్య రామాత్ అన్యస్య వానర |
న అహం స్ప్రష్టుం పదా గాత్రం ఇచ్ఛేయం వానర ఉత్తమ || 60
యత్ అహం గాత్ర సంస్పర్శం రావణస్య గతా బలాత్ |
అనీశా కిం కరిష్యామి వినాథా వివశా సతీ || 61
యది రామొ దశగ్రీవం ఇహ హత్వా సరాక్షసమ్ |
మాం ఇతొ గృహ్య గచ్ఛేత తత్ తస్య సదృశం భవేత్ || 62
శ్రుతా హి దృష్టాః చ మయా పరాక్రమా |
మహాత్మనః తస్య రణ అవమర్దినః |
న దేవ గంధర్వ భుజంగ రాక్షసా |
భవంతి రామేణ సమా హి సమ్యుగే || 63
సమీక్ష్య తం సమ్యతి చిత్ర కార్ముకమ్ |
మహాబలం వాసవ తుల్య విక్రమమ్ |
సలక్ష్మణం కొ విషహేత రాఘవమ్ |
హుత అశనం దీప్తం ఇవ అనిల ఈరితమ్ || 64
సలక్ష్మణం రాఘవం ఆజి మర్దనమ్ |
దిశా గజం మత్తం ఇవ వ్యవస్థితమ్ |
సహేత కొ వానర ముఖ్య సమ్యుగే |
యుగ అంత సూర్య ప్రతిమం శర అర్చిషమ్ || 65
స మే హరి శ్రేష్ఠ సలక్ష్మణం పతిమ్ |
సయూథపం క్షిప్రం ఇహ ఉపపాదయ |
చిరాయ రామం ప్రతి శొక కర్శితామ్ |
కురుష్వ మాం వానర ముఖ్య హర్షితామ్ || 66
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే సప్తత్రింశః సర్గః
ఇతర సర్గాలు
ఇతర సర్గలు
సర్గ 1
సర్గ 2
సర్గ 3
సర్గ 4
సర్గ 5
సర్గ 6
సర్గ 7
సర్గ 8
సర్గ 9
సర్గ 10
సర్గ 11
సర్గ 12
సర్గ 13
సర్గ 14
సర్గ 15
సర్గ 16
సర్గ 17
సర్గ 18
సర్గ 19
సర్గ 20
సర్గ 21
సర్గ 22
సర్గ 23
సర్గ 24
సర్గ 25
సర్గ 26
సర్గ 27
సర్గ 28
సర్గ 29
సర్గ 30
సర్గ 31
సర్గ 32
సర్గ 33
సర్గ 34
సర్గ 35
సర్గ 36
సర్గ 37
సర్గ 38
సర్గ 39
సర్గ 40
సర్గ 41
సర్గ 42
సర్గ 43
సర్గ 44
సర్గ 45
సర్గ 46
సర్గ 47
సర్గ 48
సర్గ 49
సర్గ 50
సర్గ 51
సర్గ 52
సర్గ 53
సర్గ 54
సర్గ 55
సర్గ 56
సర్గ 57
సర్గ 58
సర్గ 59
సర్గ 60
సర్గ 61
సర్గ 62
సర్గ 63
సర్గ 64
సర్గ 65
సర్గ 66
సర్గ 67
సర్గ 68