సుందరకాండ 47
సేనా పతీన్ పంచ స తు ప్రమాపితాన్ |
హనూమతా సానుచరాన్ సవాహనాన్ |
సమీక్ష్య రాజా సమర ఉద్ధత ఉన్ముఖమ్ |
కుమారం అక్షం ప్రసమైక్షత అక్షతమ్ || 1
స తస్య దృష్టి అర్పణ సంప్రచొదితః |
ప్రతాపవాన్ కాంచన చిత్ర కార్ముకః |
సముత్పపాత అథ సదసి ఉదీరితొ |
ద్విజాతి ముఖ్యైః హవిషా ఇవ పావకః || 2
తతొ మహత్ బాల దివా కర ప్రభమ్ |
ప్రతప్త జాంబూ నద జాల సంతతమ్ |
రథాం సమాస్థాయ యయౌ స వీర్యవాన్ |
మహాహరిం తం ప్రతి నైరృత ఋషభః || 3
తతః తపః సంగ్రహ సంచయ అర్జితమ్ |
ప్రతప్త జాంబూ నద జాల శొభితమ్ |
పతాకినం రత్న విభూషిత ధ్వజమ్ |
మనొ జవ అష్ట అశ్వ వరైః సుయొజితమ్ || 4
సుర అసుర అధృష్యం అసంగ చారిణమ్ |
రవి ప్రభం వ్యొమ చరం సమాహితమ్ |
సతూణం అష్ట అసి నిబద్ధ బంధురమ్ |
యథా క్రమ ఆవేశిత శక్తి తొమరమ్ || 5
విరాజమానం ప్రతిపూర్ణ వస్తునా |
సహేమ దామ్నా శశి సూర్య వర్వసా |
దివా కర ఆభం రథం ఆస్థితః తతః |
స నిర్జగామ అమర తుల్య విక్రమః || 6
స పూరయన్ ఖం చ మహీం చ సాచలామ్ |
తురంగ మతంగ మహారథ స్వనైః |
బలైః సమేతైః స హి తొరణ స్థితమ్ |
సమర్థం ఆసీనం ఉపాగమత్ కపిమ్ || 7
స తం సమాసాద్య హరిం హరి ఈక్షణొ |
యుగ అంత కాల అగ్నిం ఇవ ప్రజా క్షయే |
అవస్థితం విస్మిత జాత సంభ్రమః |
సమైక్షత అక్షొ బహు మాన చక్షుషా || 8
స తస్య వేగం చ కపేః మహాత్మనః |
పరాక్రమం చారిషు పార్హ్తివ ఆత్మజః |
విచారయన్ ఖం చ బలం మహాబలొ |
హిమ క్షయే సూర్య ఇవ అభివర్ధతే || 9
స జాత మన్యుః ప్రసమీక్ష్య విక్రమమ్ |
స్థిరః స్థితః సమ్యతి దుర్నివారణమ్ |
సమాహిత ఆత్మా హనుమంతం ఆహవే |
ప్రచొదయామాస శరైః త్రిభిః శితైః || 10
తతః కపిం తం ప్రసమీక్ష్య గర్వితమ్ |
జిత శ్రమం శత్రు పరాజయొః జితమ్ |
అవైక్షత అక్షః సముదీర్ణ మానసః |
సబాణ పాణిః ప్రగృహీత కార్ముకః || 11
స హేమ నిష్క అంగద చారు కుణ్డలః |
సమాససాద ఆశు పరాక్రమః కపిమ్ |
తయొః బభూవ అప్రతిమః సమాగమః |
సుర అసురాణాం అపి సంభ్రమ ప్రదః || 12
రరాస భూమిః న తతాప భానుమాన్ |
వవౌ న వాయుః ప్రచచాల చ అచలః |
కపేః కుమారస్య చ వీక్ష్య సమ్యుగమ్ |
ననాద చ ద్యౌః ఉదధిః చ చుక్షుభే || 13
తతః స వీరః సుముఖాన్ పతత్రిణః |
సువర్ణ పుంఖాన్ సవిషాన్ ఇవ ఉరగాన్ |
సమాధి సమ్యొగ విమొక్ష తత్త్వవిత్ |
శరాన్ అథ త్రీన్ కపి మూర్ధ్ని అపాతయత్ || 14
స తైః శరైః మూర్ధ్ని సమం నిపాతితైః |
క్షరన్న్ అసృగ్ దిగ్ధ వివృత్త లొచనః |
నవ ఉదిత ఆదిత్య నిభః శర అంశుమాన్ |
వ్యరాజత ఆదిత్య ఇవ అంశు మాలికః || 15
తతః స పింగ అధిప మంత్రి సత్తమః |
సమీక్ష్య తం రాజ వర ఆత్మజం రణే |
ఉదగ్ర చిత్ర ఆయుధ చిత్ర కార్ముకమ్ |
జహర్ష చ ఆపూర్యత చ ఆహవ ఉన్ముఖః || 16
స మందర అగ్రస్థ ఇవ అంశు మాలీ |
వివృద్ధ కొపొ బల వీర్య సమ్యుతః |
కుమారం అక్షం సబలం సవాహనమ్ |
దదాహ నేత్ర అగ్ని మరీచిభిః తదా || 17
తతః స బాణ ఆసన శక్ర కార్ముకః |
శర ప్రవర్షొ యుధి రాక్షస అంబుదః |
శరాన్ ముమొచ ఆశు హరి ఈశ్వర అచలే |
బలాహకొ వృష్టిం ఇవ అచల ఉత్తమే || 18
తతః కపిః తం రణ చణ్డ విక్రమమ్ |
వివృద్ధ తేజొ బల వీర్య సాయకమ్ |
కుమారం అక్షం ప్రసమీక్ష్య సమ్యుగే |
ననాద హర్షాత్ ఘన తుల్య విక్రమః || 19
స బాల భావాత్ యుధి వీర్య దర్పితః |
ప్రవృద్ధ మన్యుః క్షతజ ఉపమ ఈక్షణః |
సమాససాద అప్రతిమం రణే కపిమ్ |
గజొ మహాకూపం ఇవ ఆవృతం తృణైః || 20
స తేన బాణైః ప్రసభం నిపాతితైః |
చకార నాదం ఘన నాద నిహ్స్వనః |
సముత్పపాత ఆశు నభః స మారుతిః |
భుజ ఊరు విక్షేపణ ఘొర దర్శనః || 21
సముత్పతంతం సమభిద్రవత్ బలీ |
స రాక్షసానాం ప్రవరః ప్రతాపవాన్ |
రథీ రథ శ్రేష్ఠతమః కిరన్ శరైః |
పయొ ధరః శైలం ఇవ అశ్మ వృష్టిభిః || 22
స తాన్ శరాన్ తస్య విమొక్షయన్ కపిః |
చచార వీరః పథి వాయు సేవితే |
శర అంతరే మారుతవత్ వినిష్పతన్ |
మనొ జవః సమ్యతి చణ్డ విక్రమః || 23
తం ఆత్త బాణ ఆసనం ఆహవ ఉన్ముఖమ్ |
ఖం ఆస్తృణంతం వివిధైః శర ఉత్తమైః |
అవైక్షత అక్షం బహు మాన చక్షుషా |
జగామ చింతాం చ స మారుత ఆత్మజః || 24
తతః శరైః భిన్న భుజ అంతరః కపిః |
కుమార వర్యేణ మహాత్మనా నదన్ |
మహాభుజః కర్మ విశేష తత్త్వవిత్ |
విచింతయామాస రణే పరాక్రమమ్ || 25
అబాలవత్ బాల దివా కర ప్రభః |
కరొతి అయం కర్మ మహన్ మహాబలః |
న చ అస్య సర్వ ఆహవ కర్మ శొభినః |
ప్రమాపణే మే మతిః అత్ర జాయతే || 26
అయం మహాత్మా చ మహాన్ చ వీర్యతః |
సమాహితః చ అతిసహః చ సమ్యుగే |
అసంశయం కర్మ గుణ ఉదయాత్ అయమ్ |
సనాగ యక్షైః మునిభిః చ పూజితః || 27
పరాక్రమ ఉత్సాహ వివృద్ధ మానసః |
సమీక్షతే మాం ప్రముఖ ఆగతః స్థితః |
పరాక్రమొ హి అస్య మనాంసి కంపయేత్ |
సుర అసురాణాం అపి శీఘ్ర కారిణః || 28
న ఖల్వ్ అయం న అభిభవేత్ ఉపేక్షితః |
పరాక్రమొ హి అస్య రణే వివర్ధతే |
ప్రమాపణం తు ఎవ మమ అస్య రొచతే |
న వర్ధమానొ అగ్నిః ఉపేక్షితుం క్షమః || 29
ఇతి ప్రవేగం తు పరస్య తర్కయన్ |
స్వ కర్మ యొగం చ విధాయ వీర్యవాన్ |
చకార వేగం తు మహాబలః తదా |
మతిం చ చక్రే అస్య వధే మహాకపిః || 30
స తస్య తాన్ అష్ట హయాన్ మహాజవాన్ |
సమాహితాన్ భార సహాన్ వివర్తనే |
జఘాన వీరః పథి వాయు సేవితే |
తల ప్రహాలైః పవన ఆత్మజః కపిః || 31
తతః తలేన అభిహతొ మహారథః |
స తస్య పింగ అధిప మంత్రి నిర్జితః |
స భగ్న నీడః పరిముక్త కూబరః |
పపాత భూమౌ హత వాజిః అంబరాత్ || 32
స తం పరిత్యజ్య మహారథొ రథమ్ |
సకార్ముకః ఖడ్గ ధరః ఖం ఉత్పతత్ |
తపొ అభియొగాత్ ఋషిః ఉగ్ర వీర్యవాన్ |
విహాయ దేహం మరుతాం ఇవ ఆలయమ్ || 33
తతః కపిః తం విచరంతం అంబరే |
పతత్రి రాజా అనిల సిద్ధ సేవితే |
సమేత్య తం మారుత వేగ విక్రమః |
క్రమేణ జగ్రాహ చ పాదయొః దృఢమ్ || 34
స తం సమావిధ్య సహస్రశః కపిః |
మహా**ురగం గృహ్య ఇవ అణ్డజ ఈశ్వరః |
ముమొచ వేగాత్ పితృ తుల్య విక్రమొ |
మహీ తలే సమ్యతి వానర ఉత్తమః || 35
స భగ్న బాహు ఊరు కటీ శిరొ ధరః |
క్షరన్న్ అసృన్ నిర్మథిత అస్థి లొచనః |
స భిన్న సంధిః ప్రవికీర్ణ బంధనొ |
హతః క్షితౌ వాయు సుతేన రాక్షసః || 36
మహాకపిః భూమి తలే నిపీడ్య తమ్ |
చకార రక్షొ అధిపతేః మహత్ భయమ్ |
మహర్షిభిః చక్ర చరైః మహావ్రతైః |
సమేత్య భూతైః చ సయాక్ష పన్నగైః |
సురైః చ స ఇంద్రైః భృశ జాత విస్మయైః |
హతే కుమారే స కపిః నిరీక్షితః || 37
నిహత్య తం వజ్ర సుత ఉపమ ప్రభమ్ |
కుమారం అక్షం క్షతజ ఉపమ ఈక్షణమ్ |
తత్ ఎవ వీరొ అభిజగామ తొరణమ్ |
కృత క్షణః కాల ఇవ ప్రజా క్షయే || 38
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే సప్తచత్వారింశః సర్గః
ఇతర సర్గాలు
ఇతర సర్గలు
సర్గ 1
సర్గ 2
సర్గ 3
సర్గ 4
సర్గ 5
సర్గ 6
సర్గ 7
సర్గ 8
సర్గ 9
సర్గ 10
సర్గ 11
సర్గ 12
సర్గ 13
సర్గ 14
సర్గ 15
సర్గ 16
సర్గ 17
సర్గ 18
సర్గ 19
సర్గ 20
సర్గ 21
సర్గ 22
సర్గ 23
సర్గ 24
సర్గ 25
సర్గ 26
సర్గ 27
సర్గ 28
సర్గ 29
సర్గ 30
సర్గ 31
సర్గ 32
సర్గ 33
సర్గ 34
సర్గ 35
సర్గ 36
సర్గ 37
సర్గ 38
సర్గ 39
సర్గ 40
సర్గ 41
సర్గ 42
సర్గ 43
సర్గ 44
సర్గ 45
సర్గ 46
సర్గ 47
సర్గ 48
సర్గ 49
సర్గ 50
సర్గ 51
సర్గ 52
సర్గ 53
సర్గ 54
సర్గ 55
సర్గ 56
సర్గ 57
సర్గ 58
సర్గ 59
సర్గ 60
సర్గ 61
సర్గ 62
సర్గ 63
సర్గ 64
సర్గ 65
సర్గ 66
సర్గ 67
సర్గ 68