సుందరకాండ 47


    • సేనా పతీన్ పంచ స తు ప్రమాపితాన్ |
      హనూమతా సానుచరాన్ సవాహనాన్ |
      సమీక్ష్య రాజా సమర ఉద్ధత ఉన్ముఖమ్ |
      కుమారం అక్షం ప్రసమైక్షత అక్షతమ్ || 1


    • స తస్య దృష్టి అర్పణ సంప్రచొదితః |
      ప్రతాపవాన్ కాంచన చిత్ర కార్ముకః |
      సముత్పపాత అథ సదసి ఉదీరితొ |
      ద్విజాతి ముఖ్యైః హవిషా ఇవ పావకః || 2


    • తతొ మహత్ బాల దివా కర ప్రభమ్ |
      ప్రతప్త జాంబూ నద జాల సంతతమ్ |
      రథాం సమాస్థాయ యయౌ స వీర్యవాన్ |
      మహాహరిం తం ప్రతి నైరృత ఋషభః || 3


    • తతః తపః సంగ్రహ సంచయ అర్జితమ్ |
      ప్రతప్త జాంబూ నద జాల శొభితమ్ |
      పతాకినం రత్న విభూషిత ధ్వజమ్ |
      మనొ జవ అష్ట అశ్వ వరైః సుయొజితమ్ || 4


    • సుర అసుర అధృష్యం అసంగ చారిణమ్ |
      రవి ప్రభం వ్యొమ చరం సమాహితమ్ |
      సతూణం అష్ట అసి నిబద్ధ బంధురమ్ |
      యథా క్రమ ఆవేశిత శక్తి తొమరమ్ || 5


    • విరాజమానం ప్రతిపూర్ణ వస్తునా |
      సహేమ దామ్నా శశి సూర్య వర్వసా |
      దివా కర ఆభం రథం ఆస్థితః తతః |
      స నిర్జగామ అమర తుల్య విక్రమః || 6


    • స పూరయన్ ఖం చ మహీం చ సాచలామ్ |
      తురంగ మతంగ మహారథ స్వనైః |
      బలైః సమేతైః స హి తొరణ స్థితమ్ |
      సమర్థం ఆసీనం ఉపాగమత్ కపిమ్ || 7


    • స తం సమాసాద్య హరిం హరి ఈక్షణొ |
      యుగ అంత కాల అగ్నిం ఇవ ప్రజా క్షయే |
      అవస్థితం విస్మిత జాత సంభ్రమః |
      సమైక్షత అక్షొ బహు మాన చక్షుషా || 8


    • స తస్య వేగం చ కపేః మహాత్మనః |
      పరాక్రమం చారిషు పార్హ్తివ ఆత్మజః |
      విచారయన్ ఖం చ బలం మహాబలొ |
      హిమ క్షయే సూర్య ఇవ అభివర్ధతే || 9


    • స జాత మన్యుః ప్రసమీక్ష్య విక్రమమ్ |
      స్థిరః స్థితః సమ్యతి దుర్నివారణమ్ |
      సమాహిత ఆత్మా హనుమంతం ఆహవే |
      ప్రచొదయామాస శరైః త్రిభిః శితైః || 10


    • తతః కపిం తం ప్రసమీక్ష్య గర్వితమ్ |
      జిత శ్రమం శత్రు పరాజయొః జితమ్ |
      అవైక్షత అక్షః సముదీర్ణ మానసః |
      సబాణ పాణిః ప్రగృహీత కార్ముకః || 11


    • స హేమ నిష్క అంగద చారు కుణ్డలః |
      సమాససాద ఆశు పరాక్రమః కపిమ్ |
      తయొః బభూవ అప్రతిమః సమాగమః |
      సుర అసురాణాం అపి సంభ్రమ ప్రదః || 12


    • రరాస భూమిః న తతాప భానుమాన్ |
      వవౌ న వాయుః ప్రచచాల చ అచలః |
      కపేః కుమారస్య చ వీక్ష్య సమ్యుగమ్ |
      ననాద చ ద్యౌః ఉదధిః చ చుక్షుభే || 13


    • తతః స వీరః సుముఖాన్ పతత్రిణః |
      సువర్ణ పుంఖాన్ సవిషాన్ ఇవ ఉరగాన్ |
      సమాధి సమ్యొగ విమొక్ష తత్త్వవిత్ |
      శరాన్ అథ త్రీన్ కపి మూర్ధ్ని అపాతయత్ || 14


    • స తైః శరైః మూర్ధ్ని సమం నిపాతితైః |
      క్షరన్న్ అసృగ్ దిగ్ధ వివృత్త లొచనః |
      నవ ఉదిత ఆదిత్య నిభః శర అంశుమాన్ |
      వ్యరాజత ఆదిత్య ఇవ అంశు మాలికః || 15


    • తతః స పింగ అధిప మంత్రి సత్తమః |
      సమీక్ష్య తం రాజ వర ఆత్మజం రణే |
      ఉదగ్ర చిత్ర ఆయుధ చిత్ర కార్ముకమ్ |
      జహర్ష చ ఆపూర్యత చ ఆహవ ఉన్ముఖః || 16


    • స మందర అగ్రస్థ ఇవ అంశు మాలీ |
      వివృద్ధ కొపొ బల వీర్య సమ్యుతః |
      కుమారం అక్షం సబలం సవాహనమ్ |
      దదాహ నేత్ర అగ్ని మరీచిభిః తదా || 17


    • తతః స బాణ ఆసన శక్ర కార్ముకః |
      శర ప్రవర్షొ యుధి రాక్షస అంబుదః |
      శరాన్ ముమొచ ఆశు హరి ఈశ్వర అచలే |
      బలాహకొ వృష్టిం ఇవ అచల ఉత్తమే || 18


    • తతః కపిః తం రణ చణ్డ విక్రమమ్ |
      వివృద్ధ తేజొ బల వీర్య సాయకమ్ |
      కుమారం అక్షం ప్రసమీక్ష్య సమ్యుగే |
      ననాద హర్షాత్ ఘన తుల్య విక్రమః || 19


    • స బాల భావాత్ యుధి వీర్య దర్పితః |
      ప్రవృద్ధ మన్యుః క్షతజ ఉపమ ఈక్షణః |
      సమాససాద అప్రతిమం రణే కపిమ్ |
      గజొ మహాకూపం ఇవ ఆవృతం తృణైః || 20


    • స తేన బాణైః ప్రసభం నిపాతితైః |
      చకార నాదం ఘన నాద నిహ్స్వనః |
      సముత్పపాత ఆశు నభః స మారుతిః |
      భుజ ఊరు విక్షేపణ ఘొర దర్శనః || 21


    • సముత్పతంతం సమభిద్రవత్ బలీ |
      స రాక్షసానాం ప్రవరః ప్రతాపవాన్ |
      రథీ రథ శ్రేష్ఠతమః కిరన్ శరైః |
      పయొ ధరః శైలం ఇవ అశ్మ వృష్టిభిః || 22


    • స తాన్ శరాన్ తస్య విమొక్షయన్ కపిః |
      చచార వీరః పథి వాయు సేవితే |
      శర అంతరే మారుతవత్ వినిష్పతన్ |
      మనొ జవః సమ్యతి చణ్డ విక్రమః || 23


    • తం ఆత్త బాణ ఆసనం ఆహవ ఉన్ముఖమ్ |
      ఖం ఆస్తృణంతం వివిధైః శర ఉత్తమైః |
      అవైక్షత అక్షం బహు మాన చక్షుషా |
      జగామ చింతాం చ స మారుత ఆత్మజః || 24


    • తతః శరైః భిన్న భుజ అంతరః కపిః |
      కుమార వర్యేణ మహాత్మనా నదన్ |
      మహాభుజః కర్మ విశేష తత్త్వవిత్ |
      విచింతయామాస రణే పరాక్రమమ్ || 25


    • అబాలవత్ బాల దివా కర ప్రభః |
      కరొతి అయం కర్మ మహన్ మహాబలః |
      న చ అస్య సర్వ ఆహవ కర్మ శొభినః |
      ప్రమాపణే మే మతిః అత్ర జాయతే || 26


    • అయం మహాత్మా చ మహాన్ చ వీర్యతః |
      సమాహితః చ అతిసహః చ సమ్యుగే |
      అసంశయం కర్మ గుణ ఉదయాత్ అయమ్ |
      సనాగ యక్షైః మునిభిః చ పూజితః || 27


    • పరాక్రమ ఉత్సాహ వివృద్ధ మానసః |
      సమీక్షతే మాం ప్రముఖ ఆగతః స్థితః |
      పరాక్రమొ హి అస్య మనాంసి కంపయేత్ |
      సుర అసురాణాం అపి శీఘ్ర కారిణః || 28


    • న ఖల్వ్ అయం న అభిభవేత్ ఉపేక్షితః |
      పరాక్రమొ హి అస్య రణే వివర్ధతే |
      ప్రమాపణం తు ఎవ మమ అస్య రొచతే |
      న వర్ధమానొ అగ్నిః ఉపేక్షితుం క్షమః || 29


    • ఇతి ప్రవేగం తు పరస్య తర్కయన్ |
      స్వ కర్మ యొగం చ విధాయ వీర్యవాన్ |
      చకార వేగం తు మహాబలః తదా |
      మతిం చ చక్రే అస్య వధే మహాకపిః || 30


    • స తస్య తాన్ అష్ట హయాన్ మహాజవాన్ |
      సమాహితాన్ భార సహాన్ వివర్తనే |
      జఘాన వీరః పథి వాయు సేవితే |
      తల ప్రహాలైః పవన ఆత్మజః కపిః || 31


    • తతః తలేన అభిహతొ మహారథః |
      స తస్య పింగ అధిప మంత్రి నిర్జితః |
      స భగ్న నీడః పరిముక్త కూబరః |
      పపాత భూమౌ హత వాజిః అంబరాత్ || 32


    • స తం పరిత్యజ్య మహారథొ రథమ్ |
      సకార్ముకః ఖడ్గ ధరః ఖం ఉత్పతత్ |
      తపొ అభియొగాత్ ఋషిః ఉగ్ర వీర్యవాన్ |
      విహాయ దేహం మరుతాం ఇవ ఆలయమ్ || 33


    • తతః కపిః తం విచరంతం అంబరే |
      పతత్రి రాజా అనిల సిద్ధ సేవితే |
      సమేత్య తం మారుత వేగ విక్రమః |
      క్రమేణ జగ్రాహ చ పాదయొః దృఢమ్ || 34


    • స తం సమావిధ్య సహస్రశః కపిః |
      మహా**ురగం గృహ్య ఇవ అణ్డజ ఈశ్వరః |
      ముమొచ వేగాత్ పితృ తుల్య విక్రమొ |
      మహీ తలే సమ్యతి వానర ఉత్తమః || 35


    • స భగ్న బాహు ఊరు కటీ శిరొ ధరః |
      క్షరన్న్ అసృన్ నిర్మథిత అస్థి లొచనః |
      స భిన్న సంధిః ప్రవికీర్ణ బంధనొ |
      హతః క్షితౌ వాయు సుతేన రాక్షసః || 36


    • మహాకపిః భూమి తలే నిపీడ్య తమ్ |
      చకార రక్షొ అధిపతేః మహత్ భయమ్ |
      మహర్షిభిః చక్ర చరైః మహావ్రతైః |
      సమేత్య భూతైః చ సయాక్ష పన్నగైః |
      సురైః చ స ఇంద్రైః భృశ జాత విస్మయైః |
      హతే కుమారే స కపిః నిరీక్షితః || 37


    • నిహత్య తం వజ్ర సుత ఉపమ ప్రభమ్ |
      కుమారం అక్షం క్షతజ ఉపమ ఈక్షణమ్ |
      తత్ ఎవ వీరొ అభిజగామ తొరణమ్ |
      కృత క్షణః కాల ఇవ ప్రజా క్షయే || 38


    • ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే సప్తచత్వారింశః సర్గః