సుందరకాండ 16


    • ప్రశస్య తు ప్రశస్తవ్యాం సీతాం తాం హరి పుంగవః |
      గుణ అభిరామం రామం చ పునః చింతా పరొ అభవత్ || 1


    • స ముహూర్తం ఇవ ధ్యాత్వా బాష్ప పర్యాకులేక్షణః |
      సీతాం ఆశ్రిత్య తేజస్వీ హనుమాన్ విలలాప హ || 2


    • మాన్యా గురు వినీతస్య లక్ష్మణస్య గురు ప్రియా |
      యది సీతా అపి దుహ్ఖ ఆర్తా కాలొ హి దురతిక్రమః || 3


    • రామస్య వ్యవసాయజ్~నా లక్ష్మణస్య చ ధీమతః |
      న అత్యర్థం క్షుభ్యతే దేవీ గంగా ఇవ జలద ఆగమే || 4


    • తుల్య శీల వయొ వృత్తాం తుల్య అభిజన లక్షణామ్ |
      రాఘవొ అర్హతి వైదేహీం తం చ ఇయం అసిత ఈక్షణా || 5


    • తాం దృష్ట్వా నవ హేమ ఆభాం లొక కాంతాం ఇవ శ్రియమ్ |
      జగామ మనసా రామం వచనం చ ఇదం అబ్రవీత్ || 6


    • అస్యా హేతొర్ విశాల అక్ష్యా హతొ వాలీ మహా బలః |
      రావణ ప్రతిమొ వీర్యే కబంధః చ నిపాతితః || 7


    • విరాధః చ హతః సంఖ్యే రాక్షసొ భీమ విక్రమః |
      వనే రామేణ విక్రమ్య మహా **ింద్రేణ ఇవ శంబరః || 8


    • చతుర్ దశ సహస్రాణి రక్షసాం భీమ కర్మణామ్ |
      నిహతాని జన స్థానే శరైర్ **గ్ని శిఖ ఉపమైః || 9


    • కరః చ నిహతః సంఖ్యే త్రిశిరాః చ నిపాతితః |
      దూషణః చ మహా తేజా రామేణ విదిత ఆత్మనా || 10


    • ఐశ్వర్యం వానరాణాం చ దుర్లభం వాలి పాలితమ్ |
      అస్యా నిమిత్తే సుగ్రీవః ప్రాప్తవాన్ లొక సత్కృతమ్ || 11


    • సాగరః చ మయా క్రాంతః శ్రీమాన్ నద నదీ పతిః |
      అస్యా హేతొర్ విశాల అక్ష్యాః పురీ చ ఇయం నిరీక్షితా || 12


    • యది రామః సముద్రాంతాం మేదినీం పరివర్తయేత్ |
      అస్యాః కృతే జగత్ చ అపి యుక్తం **ితి ఎవ మే మతిః || 13


    • రాజ్యం వా త్రిషు లొకేషు సీతా వా జనక ఆత్మజా |
      త్రైలొక్య రాజ్యం సకలం సీతాయా న ఆప్నుయాత్ కలామ్ || 14


    • ఇయం సా ధర్మ శీలస్య జనకస్య మహాత్మనః |
      సుతా మైథిలరాజస్య సీతా భర్తృదృఢ వ్రతా || 15


    • ఉత్థితా మేదినీం భిత్త్వా క్షేత్రే హల ముఖ క్షతే |
      పద్మ రేణు నిభైః కీర్ణా శుభైః కేదార పాంసుభిః || 16


    • విక్రాంతస్య ఆర్య శీలస్య సమ్యుగేషు అనివర్తినః |
      స్నుషా దశరథస్య ఎషా జ్యేష్ఠా రాజ్~నొ యశస్వినీ || 17


    • ధర్మజ్~నస్య కృతజ్~నస్య రామస్య విదిత ఆత్మనః |
      ఇయం సా దయితా భార్యా రాక్షసీ వశం ఆగతా || 18


    • సర్వాన్ భొగాన్ పరిత్యజ్య భర్తృ స్నేహ బలాత్ కృతా |
      అచింతయిత్వా దుహ్ఖాని ప్రవిష్టా నిర్జనం వనమ్ || 19
      సంతుష్టా ఫల మూలేన భర్తృ శుశ్రూషణా పరా |
      యా పరాం భజతే ప్రీతిం వనే అపి భవనే యథా || 20
      సా ఇయం కనక వర్ణ అంగీ నిత్యం సుస్మిత భాషిణీ |
      సహతే యాతనాం ఎతాం అనర్థానాం అభాగినీ || 21


    • ఇమాం తు శీల సంపన్నాం ద్రష్టుం ఇచ్చతి రాఘవః |
      రావణేన ప్రమథితాం ప్రపాం ఇవ పిపాసితః || 22


    • అస్యా నూనం పునర్ లాభాద్ రాఘవః ప్రీతిం ఎష్యతి |
      రాజా రాజ్య పరిభ్రష్టః పునః ప్రాప్య ఇవ మేదినీమ్ || 23


    • కామ భొగైః పరిత్యక్తా హీనా బంధు జనేన చ |
      ధారయతి ఆత్మనొ దేహం తత్ సమాగమ కాంక్షిణీ || 24


    • న ఎషా పశ్యతి రాక్షస్యొ న ఇమాన్ పుష్ప ఫల ద్రుమాన్ |
      ఎకస్థ హృదయా నూనం రామం ఎవ అనుపశ్యతి || 25


    • భర్తా నామ పరం నార్యా భూషణం భూషణాద్ అపి |
      ఎషా హి రహితా తేన శొభన అర్హా న శొభతే || 26


    • దుష్కరం కురుతే రామొ హీనొ యద్ అనయా ప్రభుః |
      ధారయతి ఆత్మనొ దేహం న దుహ్ఖేన **వసీదతి || 27


    • ఇమాం అసిత కేశ అంతాం శత పత్ర నిభ ఈక్షణామ్ |
      సుఖ అర్హాం దుఃఖితాం జ్~**ాత్వా మమ అపి వ్యథితం మనః || 28


    • క్షితి క్షమా పుష్కర సమ్నిభ అక్షీ |
      యా రక్షితా రాఘవ లక్ష్మణాభ్యాం |
      సా రాక్షసీభిర్ వికృత ఈక్షణాభిః |
      సమ్రక్ష్యతే సంప్రతి వృక్ష మూలే || 29


    • హిమ హత నలినీ ఇవ నష్ట శొభా |
      వ్యసన పరంపరయా నిపీడ్యమానా |
      సహ చర రహితా ఇవ చక్ర వాకీ |
      జనక సుతా కృపణాం దశాం ప్రపన్నా || 30


    • అస్యా హి పుష్ప అవనత అగ్ర శాఖాః |
      శొకం దృఢం వై జనయతి అశొకాః |
      హిమ వ్యపాయేన చ శీతరశ్మిః |
      రభ్యుత్థితొ న ఎక సహస్ర రశ్మిః || 31


    • ఇతి ఎవం అర్థం కపిర్ అన్వవేక్ష్య |
      సీతా ఇయం ఇతి ఎవ నివిష్ట బుద్ధిః |
      సంశ్రిత్య తస్మిన్ నిషసాద వృక్షే |
      బలీ హరీణాం ఋషభః తరస్వీ || 32


    • ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే షొడశః సర్గః