సుందరకాండ 3


    • స లంబ శిఖరే లంబే లంబ తొయద సమ్నిభే |
      సత్త్వం ఆస్థాయ మేధావీ హనుమాన్ మారుత ఆత్మజః || 1
      నిశి లంకాం మహా సత్త్వః వివేశ కపి కుంజరః |
      రమ్య కానన తొయ ఆఢ్యాం పురీం రావణ పాలితామ్ || 2


    • శారద అంబు ధర ప్రఖ్యైః భవనైః ఉపశొభితామ్ |
      సాగర ఉపమ నిర్ఘొషాం సాగర అనిల సేవితామ్ || 3
      సుపుష్ట బల సంగుప్తాం యథైవ విటపావతీమ్ |
      చారు తొరణ నిర్యూహాం పాణ్డుర ద్వార తొరణామ్|| 4


    • భుజగ ఆచరితాం గుప్తాం శుభాం భొగవతీం ఇవ |
      తాం సవిద్యుత్ ఘన ఆకీర్ణాం జ్యొతిః మార్గ నిషేవితామ్ || 5
      చణ్డ మారుత నిర్హ్రాదాం యథా ఇంద్రస్య అమరావతీమ్ |
      శాతకుంభేన మహతా ప్రాకారేణ అభిసంవృతామ్ || 6
      కింకిణీ జాల ఘొషాభిః పతాకాభిః అలంకృతామ్ |
      ఆసాద్య సహసా హృష్టః ప్రాకారం అభిపేదివాన్ || 7


    • విస్మయ ఆవిష్ట హృదయః పురీం ఆలొక్య సర్వతః |
      జాంబూనదమయైః ద్వారైః వైదూర్య కృత వేదికైః || 8
      మణి స్ఫటిక ముక్తాభిః మణి కుట్టిమ భూషితైః |
      తప్త హాటక నిర్యూహైః రాజత అమల పాణ్డురైః || 9
      వైదూర్య తల సొపానైః స్ఫాటిక అంతర పాంసుభిః |
      చారు సంజవన ఉపేతైః ఖం ఇవ ఉత్పతితైః శుభైః || 10
      క్రౌంచ బర్హిణ సంఘుష్టే రాజ హంస నిషేవితైః |
      తూర్య ఆభరణ నిర్ఘొషైః సర్వతః ప్రతినాదితామ్ || 11
      వస్వొకసారా ప్రతిమాం సమీక్ష్య నగరీం తతః |
      ఖం ఇవ ఉత్పతితాం లంకాం జహర్ష హనుమాన్ కపిః || 12


    • తాం సమీక్ష్య పురీం లంకాం రాక్షస అధిపతేః శుభామ్ |
      అనుత్తమాం ఋద్ధి యుతాం చింతయాం ఆస వీర్యవాన్ || 13


    • న ఇయం అన్యేన నగరీ శక్యా ధర్షయితుం బలాత్ |
      రక్షితా రావణ బలైః ఉద్యత ఆయుధ ధారిభిః || 14


    • కుముద అంగదయొః వా అపి సుషేణస్య మహా కపేః |
      ప్రసిద్ధా ఇయం భవేత్ భూమిః మైంద ద్వివిదయొః అపి || 15


    • వివస్వతః తనూజస్య హరేః చ కుశ పర్వణః |
      ఋక్షస్య కేతు మాలస్య మమ చైవ గతిః భవేత్ || 16


    • సమీక్ష్య తు మహా బాహః రాఘవస్య పరాక్రమమ్ |
      లక్ష్మణస్య చ విక్రాంతం అభవత్ ప్రీతిమాన్ కపిః || 17


    • తాం రత్న వసన ఉపేతాం కొష్ఠ ఆగార అవతంసకామ్ |
      యంత్ర అగార స్తనీం ఋద్ధాం ప్రమదాం ఇవ భూషితామ్ || 18
      తాం నష్ట తిమిరాం దీపైః భాస్వరైః చ మహా గృహైః |
      నగరీం రాక్షస ఇంద్రస్య దదర్శ స మహా కపిః || 19


    • అథ సా హరిశార్దూలం ప్రవిశంతిం మహాబలమ్ |
      నగరీ స్వేన రూపేణ దదర్శ పవనాత్మజం || 20


    • సా తం హరివరం దృష్ట్వా లంకా రావణపాలితా |
      స్వయమేవొత్థితా తత్ర వికృతాననదర్శనా || 21


    • పురస్తత్క పివర్యస్య వాయుసూనొరతిష్ఠత |
      ముంచమానా మహానాదమబ్రవీత్పవనాత్మజం || 22


    • కస్త్వం కేన చ కార్యేణ ఇహ ప్రాప్తొ వనాలయ |
      కథయ స్వేహ యత్తత్త్వం యావత్ప్రాణా ధరంతి తే || 23


    • న శక్యం ఖల్వియం లంకా ప్రవేష్టుం వానర త్వయా |
      రక్షితా రావణబలైరభిగుప్తా సమంతతః || 24


    • అథ తామబ్రవీద్వీరొ హనుమానగ్రతః స్థితామ్ |
      కథయిష్యామి తే తత్త్వం యన్మం త్వం పరిపృచ్ఛసి || 25


    • కా త్వం విరూపనయనా పురద్వారే౽వతిష్ఠసి |
      కిమర్థం చాపి మాం రుద్ధ్వా నిర్భర్త్సయసి దారుణా || 26


    • హనుమద్వచనం శ్రుత్వా లంకా సా కామరూపిణీ |
      ఉవాచ వచనం క్రుద్ధా పరుషం పవనాత్మజమ్ || 27


    • అహం రాక్షసరాజస్య రావణస్య మహాత్మనః |
      ఆజ్ఙాప్రతీక్షా దుర్ధర్షా రక్షామి నగరీమిమామ్ || 28


    • న శక్యా మామవజ్ఙాయ ప్రవేష్టుం నగరీ త్వయా |
      అద్య ప్రాణైః పరిత్యక్తః స్వప్స్యసే నిహతొ మయా || 29


    • అహం హి నగరీ లంకా స్వయమేవ ప్లవంగమ |
      సర్వతః పరిరక్షామి హ్యేతత్తే కథితం మయా || 30


    • లంకాయా వచనం శ్రుత్వా హనుమాన్ మారుతాత్మజః |
      యత్నవాన్స హరిశ్రేష్ఠః స్థితశ్శైల ఇవాపరః || 31


    • స తాం స్త్రీరూపవికృతాం దృష్ట్వా వానరపుంగవః |
      ఆబభాషే౽థ మేధావి సత్త్వాన్ ప్లవగర్షభః || 32


    • ద్రక్ష్యామి నగరీం లంకాం సాట్టప్రాకారతొరణామ్ |
      ఇత్యర్థమిహ సంప్రాప్తః పరం కౌతూహలం హి మే || 33


    • వనాన్యుపవనానీహ లంకాయాః కాననాని చ |
      సర్వతొ గృహముఖ్యాని ద్రష్టుమాగమనం హి మే || 34


    • తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా లంకా సా కామరూపిణీ |
      భూయ ఎవ పునర్వాక్యం బభాషే పరుషాక్షరమ్ || 35


    • మామనిర్జత్య దుర్బద్ధే రాక్షసేశ్వరపాలితా |
      న శక్యమద్య తే ద్రష్టుం పురీయం వనరాధమ || 36


    • తతః స కపిశార్దూలస్తామువాచ నిశాచరీమ్ |
      దృష్వా పురీమిమాం భద్రే పునర్యాస్యే యథాగతమ్ || 37


    • తతః కృత్వా మహానాదం సా వై లంకా భయావహమ్ |
      తలేన వానరశ్రేష్ఠం తాడయామాస వేగితా || 38


    • తతః స కపిశార్దులొ లంకాయా తాడితొ భృశమ్ |
      ననాద సుమహానాదం వీర్యవాన్ పవనాత్మజః || 39


    • తతః సంవర్తయామాస వామహస్తస్య సొ౽ంగుళీః |
      ముష్టినాభిజఘూనైనాం హనుమాన్ క్రొధమూర్చితః || 40
      స్త్రీ చేతి మన్యమానేన నాతిక్రొధః స్వయం కృతః |


    • సా తు తేన ప్రహారేణ విహ్వలాంగీ నీశాచరీ || 41
      పపాత సహసా భూమౌ వికృతాననదర్శనా |


    • తతస్తు హనుమాన్ ప్రాజ్ఙస్తాం దృష్ట్వా వినిపాతితామ్ || 42
      కృపాం చకార తేజస్వీ మన్యమానః స్త్రియం తు తామ్ |


    • తతొ వై భృశసంవిగ్నా లంకా గద్గదాక్షరమ్ || 43
      ఉవాచాగర్వితం వాక్యం హనూమంతం ప్లవంగమమ్ |


    • ప్రసీద సుమహాబాహొ త్రాయస్వ హరిసత్తమ || 44
      సమయే సౌమ్య తిష్ఠంతి స్త్త్వవంతొ మహాబలాః |


    • అహం తు నగరీ లంకా స్వయమేవ ప్లవంగమ || 45
      నిర్జితాహం త్వయా వీర విక్రమేణ మహాబల |


    • ఇదం తు తథ్యం శృణు వై బ్రువంత్య మే హరీశ్వర || 46
      స్వయంభువా పురా దత్తం వరదానం యథా మమ |


    • యదా త్వాం వానరః కశ్చిద్విక్రమాద్వశమానయేత్ || 47
      తదా త్వయా హి విజ్ఙేయం రక్షసాం భయామాగతమ్ |


    • స హి ం సమయః సౌమ్య ప్రాప్తొ౽య తవ ద్ర్శనాత్ || 48
      స్వయంభూవిహితః సత్యొ న తస్యాస్తి వ్యతిక్రమః |


    • సీతానిమిత్తంం రాజ్ఙస్తు రావణస్య దురాత్మనః || 49
      విధత్స్వ సర్వకార్యాణి యాని యానిహ వాంచసి |


    • తత్ప్రవిశ్య హరిశ్రేష్ఠం పురీం రావణపాలితామ్ || 50
      విధత్స్వ సర్వకార్యాణ్ యాని యానీహ వాంచసి |


    • ప్రవిశ్య శాపొపహతాం హరీశ్వర |
      శుభాం పురీం రాక్షసరాజపాలితామ్ |
      యదృచ్ఛయా త్వం జనకాత్మజాం సతీమ్ |
      విమార్గ సర్వత్ర గతొ యథాసుఖమ్ || 51


    • || ఇతి శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాన్ణ్డే తృతయః సర్గః ||