సుందరకాండ 46


    • హతాన్ మంత్రి సుతాన్ బుద్ధ్వా వానరేణ మహాత్మనా |
      రావణః సంవృత ఆకారః చకార మతిం ఉత్తమామ్ || 1


    • స విరూప అక్ష యూప అక్షౌ దుర్ధరం చైవ రాక్షసమ్ |
      ప్రఘసం భాస కర్ణం చ పంచ సేనా అగ్ర నాయకాన్ || 2
      సందిదేశ దశగ్రీవొ వీరాన్ నయ విశారదాన్ |
      హనూమత్ గ్రహణే వ్యగ్రాన్ వాయు వేగ సమాన్ యుధి || 3


    • యాత సేనా అగ్రగాః సర్వే మహాబల పరిగ్రహాః |
      సవాజి రథ మాతంగాః స కపిః శాస్యతాం ఇతి || 4


    • యత్ తైః చ ఖలు భావ్యం స్యాత్ తం ఆసాద్య వన ఆలయమ్ |
      కర్మ చ అపి సమాధేయం దేశ కాల విరొధితమ్ || 5


    • న హి అహం తం కపిం మన్యే కర్మణా ప్రతితర్కయన్ |
      సర్వథా తన్ మహత్ భూతం మహాబల పరిగ్రహమ్ || 6


    • భవేత్ ఇంద్రేణ వా సృష్టం అస్మత్ అర్థం తపొ బలాత్ |
      సనాగ యక్ష గంధర్వా దేవ అసుర మహర్షయః || 7
      యుష్మాభిః సహితైః సర్వైః మయా సహ వినిర్జితాః |
      తైః అవశ్యం విధాతవ్యం వ్యలీకం కించిత్ ఎవ నః || 8
      తత్ ఎవ న అత్ర సందేహః ప్రసహ్య పరిగృహ్యతామ్ |
      న అవమన్యొ భవద్భిః చ హరిః క్రూర పరాక్రమః || 9


    • దృష్టా హి హరయః శీఘ్రా మయా విపుల విక్రమాః |
      వాలీ చ సహ సుగ్రీవొ జాంబవాన్ చ మహాబలః || 10
      నీలః సేనా పతిః చైవ యే చ అన్యే ద్వివిద ఆదయః |
      న ఎవ తేషాం గతిః భీమా న తేజొ న పరాక్రమః || 11
      న మతిః న బల ఉత్సాహొ న రూప పరికల్పనమ్ |


    • మహత్ సత్త్వం ఇదం జ్~నేయం కపి రూపం వ్యవస్థితమ్ || 12
      ప్రయత్నం మహత్ ఆస్థాయ క్రియతాం అస్య నిగ్రహః |


    • కామం లొకాః త్రయః స ఇంద్రాః ససుర అసుర మానవాః || 13
      భవతాం అగ్రతః స్థాతుం న పర్యాప్తా రణ అజిరే |


    • తథా అపి తు నయజ్~నేన జయం ఆకాంక్షతా రణే || 14
      ఆత్మా రక్ష్యః ప్రయత్నేన యుద్ధ సిద్ధిః హి చంచలా |


    • తే స్వామి వచనం సర్వే ప్రతిగృహ్య మహా**ొజసః || 15
      సముత్పేతుః మహావేగా హుత అశ సమ తేజసః |
      రథైః చ మత్తైః నాగైః చ వాజిభిః చ మహాజవైః || 16
      శస్త్రైః చ వివిధైః తీక్ష్ణైః సర్వైః చ ఉపచితా బలైః |


    • తతః తం దదృశుః వీరా దీప్యమానం మహాకపిమ్ || 17
      రశ్మిమంతం ఇవ ఉద్యంతం స్వ తేజొ రశ్మి మాలినమ్ |
      తొరణస్థం మహావేగం మహాసత్త్వం మహాబలమ్ || 18


    • మహామతిం మహా**ుత్సాహం మహాకాయం మహాబలమ్ |
      తం సమీక్ష్య ఎవ తే సర్వే దిక్షు సర్వాస్వ్ అవస్థితాః || 19
      తైః తైః ప్రహరణైః భీమైః అభిపేతుః తతః తతః |


    • తస్య పంచ ఆయసాః తీక్ష్ణాః సితాః పీత ముఖాః శరాః || 20
      శిరస్తి ఉత్పల పత్ర ఆభా దుర్ధరేణ నిపాతితాః |


    • స తైః పంచభిః ఆవిద్ధః శరైః శిరసి వానరః || 21
      ఉత్పపాత నదన్ వ్యొమ్ని దిశొ దశ వినాదయన్ |


    • తతః తు దుర్ధరొ వీరః సరథః సజ్జ కార్ముకః || 22
      కిరన్ శర శతైః నైకైః అభిపేదే మహాబలః |


    • స కపిః వారయామాస తం వ్యొమ్ని శర వర్షిణమ్ || 23
      వృష్టిమంతం పయొదాంతే పయొదం ఇవ మారుతః |


    • అర్ద్యమానః తతః తేన దుర్ధరేణ అనిల ఆత్మజః || 24
      చకార నినదం భూయొ వ్యవర్ధత చ వేగవాన్ |


    • స దూరం సహసా ఉత్పత్య దుర్ధరస్య రథే హరిః || 25
      నిపపాత మహావేగొ విద్యుత్ రాశిః గిరావ్ ఇవ |


    • తతః తం మథిత అష్ట అశ్వం రథం భగ్న అక్ష కూవరమ్ || 26
      విహాయ న్యపతత్ భూమౌ దుర్ధరః త్యక్త జీవితః |


    • తం విరూప అక్ష యూప అక్షౌ దృష్ట్వా నిపతితం భువి || 27
      సంజాత రొషౌ దుర్ధర్షావ్ ఉత్పేతతుః అరిం దమౌ |


    • స తాభ్యాం సహసా ఉత్పత్య విష్ఠితొ విమలే అంబరే || 28
      ముద్గరాభ్యాం మహాబాహుః వక్షసి అభిహతః కపిః |


    • తయొః వేగవతొః వేగం వినిహత్య మహాబలః || 29
      నిపపాత పునః భూమౌ సుపర్ణ సమ విక్రమః |


    • స సాల వృక్షం ఆసాద్య సముత్పాట్య చ వానరః || 30
      తావ్ ఉభౌ రాక్షసౌ వీరౌ జఘాన పవన ఆత్మజః |


    • తతః తాన్ త్రీన్ హతాన్ జ్~నాత్వా వానరేణ తరస్వినా || 31
      అభిపేదే మహావేగః ప్రసహ్య ప్రఘసొ హరిమ్ |
      భాస కర్ణః చ సంక్రుద్ధః శూలం ఆదాయ వీర్యవాన్ || 32


    • ఎకతః కపి శార్దూలం యశస్వినం అవస్థితౌ |
      పట్టిశేన శిత అగ్రేణ ప్రఘసః ప్రత్యపొథయత్ || 33
      భాస కర్ణః చ శూలేన రాక్షసః కపి సత్తమమ్ |


    • స తాభ్యాం విక్షతైః గాత్రైః అసృగ్ దిగ్ధ తనూ రుహః || 34
      అభవత్ వానరః క్రుద్ధొ బాల సూర్య సమ ప్రభః |


    • సముత్పాట్య గిరేః శృంగం సమృగ వ్యాల పాదపమ్ || 35
      జఘాన హనుమాన్ వీరొ రాక్షసౌ కపి కుంజరః |


    • తతః తేష్వ్ అవసన్నేషు సేనా పతిషు పంచసు || 36
      బలం తత్ అవశేషం తు నాశయామాస వానరః |


    • అశ్వైః అశ్వాన్ గజైః నాగాన్ యొధైః యొధాన్ రథై రథాన్ || 37
      స కపిః నాశయామాస సహస్ర అక్ష ఇవ అసురాన్ |


    • హతైః నాగైః చ తురగైః భగ్న అక్షైః చ మహారథైః || 38
      హతైః చ రాక్షసైః భూమీ రుద్ధ మార్గా సమంతతః |


    • తతః కపిః తాన్ ధ్వజినీ పతీన్ రణే |
      నిహత్య వీరాన్ సబలాన్ సవాహనాన్ |
      తత్ ఎవ వీరః పరిగృహ్య తొరణమ్ |
      కృత క్షణః కాల ఇవ ప్రజా క్షయే || 39


    • ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే ష్ట్చత్వారింశః సర్గః