సుందరకాండ 51
తం సమీక్ష్య మహాసత్త్వం సత్త్వవాన్ హారి సత్తమః |
వాక్యం అర్థవత్ అవ్యగ్రః తం ఉవాచ దశ ఆననమ్ || 1
అహం సుగ్రీవ సందేశాత్ ఇహ ప్రాప్తః తవ ఆలయమ్ |
రాక్షస ఇంద్ర హరి ఈశః త్వాం భ్రాతా కుశలం అబ్రవీత్ || 2
భ్రాతుః శృణు సమాదేశం సుగ్రీవస్య మహాత్మనః |
ధర్మ అర్థ ఉపహితం వాక్యం ఇహ చ అముత్ర చ క్షమమ్ || 3
రాజా దశరథొ నామ రథ కుంజర వాజిమాన్ |
పితా ఇవ బంధుః లొకస్య సుర ఈశ్వర సమ ద్యుతిః || 4
జ్యేష్ఠః తస్య మహాబాహుః పుత్రః ప్రియ కరః ప్రభుః |
పితుః నిదేశాన్ నిష్క్రాంతః ప్రవిష్టొ దణ్డకా వనమ్ || 5
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా సీతయా చ అపి భార్యయా |
రామొ నామ మహాతేజా ధర్మ్యం పంథానం ఆశ్రితః || 6
తస్య భార్యా వనే నష్టా సీతా పతిం అనువ్రతా |
వైదేహస్య సుతా రాజ్~నొ జనకస్య మహాత్మనః || 7
స మార్గమాణః తాం దేవీం రాజ పుత్రః సహ అనుజః |
ఋశ్యమూకం అనుప్రాప్తః సుగ్రీవేణ చ సంగతః || 8
తస్య తేన ప్రతిజ్~నాతం సీతాయాః పరిమార్గణమ్ |
సుగ్రీవస్య అపి రామేణ హరి రాజ్యం నివేదితమ్ || 9
తతః తేన మృధే హత్వా రాజ పుత్రేణ వాలినమ్ |
సుగ్రీవః స్థాపితొ రాజ్యే హరి ఋక్షాణాం గణ ఈశ్వరః || 10
త్వయా విజ్ఙాతపూర్వశ్చ వాలీ వానరపుంగవః |
రామేణ నిహతః సంఖ్యే శరేణైకేన వానరః || 11
స సీతా మార్గణే వ్యగ్రః సుగ్రీవః సత్య సంగరః |
హరీన్ సంప్రేషయామాస దిశః సర్వా హరి ఈశ్వరః || 12
తాం హరీణాం సహస్రాణి శతాని నియుతాని చ |
దిక్షు సర్వాసు మార్గంతే అధః చ ఉపరి చ అంబరే || 13
వైనతేయ సమాః కేచిత్ కేచిత్ తత్ర అనిల ఉపమాః |
అసంగ గతయః శీఘ్రా హరి వీరా మహాబలాః || 14
అహం తు హనుమాన్ నామ మారుతస్య ఔరసః సుతః |
సీతాయాః తు కృతే తూర్ణం శత యొజనం ఆయతమ్ || 15
సముద్రం లంఘయిత్వా ఎవ తాం దిదృక్షుః ఇహ ఆగతః |
భ్రమతా చ మయా దృష్టా గృహే తే జనకాత్మజా || 16
తత్ భవాన్ దృష్ట ధర్మ అర్థః తపః కృత పరిగ్రహః |
పర దారాన్ మహాప్రాజ్~న న ఉపరొద్ధుం త్వం అర్హసి || 17
న హి ధర్మ విరుద్ధేషు బహ్వ్ అపాయేషు కర్మసు |
మూల ఘాతిషు సజ్జంతే బుద్ధిమంతొ భవత్ విధాః || 18
కః చ లక్ష్మణ ముక్తానాం రామ కొప అనువర్తినామ్ |
శరాణాం అగ్రతః స్థాతుం శక్తొ దేవ అసురేష్వ్ అపి || 19
న చ అపి త్రిషు లొకేషు రాజన్ విద్యేత కశ్చన |
రాఘవస్య వ్యలీకం యః కృత్వా సుఖం అవాప్నుయాత్ || 20
తత్ త్రికాల హితం వాక్యం ధర్మ్యం అర్థ అనుబంధి చ |
మన్యస్వ నర దేవాయ జానకీ ప్రతిదీయతామ్ || 21
దృష్టా హి ఇయం మయా దేవీ లబ్ధం యత్ ఇహ దుర్లభమ్ |
ఉత్తరం కర్మ యత్ శేషం నిమిత్తం తత్ర రాఘవః || 22
లక్షితా ఇయం మయా సీతా తథా శొక పరాయణా |
గృహ్య యాం న అభిజానాసి పంచ ఆస్యాం ఇవ పన్నగీమ్ || 23
న ఇయం జరయితుం శక్యా సాసురైః అమరైః అపి |
విష సంసృష్టం అత్యర్థం భుక్తం అన్నం ఇవ ఒజసా || 24
తపః సంతాప లబ్ధః తే యొ అయం ధర్మ పరిగ్రహః |
న స నాశయితుం న్యాయ్య ఆత్మ ప్రాణ పరిగ్రహః || 25
అవధ్యతాం తపొభిః యాం భవాన్ సమనుపశ్యతి |
ఆత్మనః సాసురైః దేవైః హేతుః తత్ర అపి అయం మహాన్ || 26
సుగ్రీవొ న హి దేవొ అయం న అసురొ న చ మానుషః |
న దానవొ న గంధర్వొ న యక్షొ న చ పన్నగః || 27
తస్మాత్ ప్రాణ పరిత్రాణం కథం రాజన్ కరిష్యసి |
న తు ధర్మ ఉపసమ్హారం అధర్మ ఫల సమ్హితమ్ || 28
తత్ ఎవ ఫలం అన్వేతి ధర్మః చ అధర్మ నాశనః |
ప్రాప్తం ధర్మ ఫలం తావత్ భవతా న అత్ర సంశయః || 29
ఫలం అస్య అపి అధర్మస్య క్షిప్రం ఎవ ప్రపత్స్యసే |
జన స్థాన వధం బుద్ధ్వా బుద్ధ్వా వాలి వధం తథా || 30
రామ సుగ్రీవ సఖ్యం చ బుధ్యస్వ హితం ఆత్మనః |
కామం ఖల్వ్ అహం అపి ఎకః సవాజి రథ కుంజరామ్ || 31
లంకాం నాశయితుం శక్తః తస్య ఎష తు వినిశ్చయః |
రామేణ హి ప్రతిజ్~నాతం హరి ఋక్ష గణ సమ్నిధౌ || 32
ఉత్సాదనం అమిత్రాణాం సీతా యైః తు ప్రధర్షితా |
అపకుర్వన్ హి రామస్య సాక్షాత్ అపి పురం దరః || 33
న సుఖం ప్రాప్నుయాత్ అన్యః కిం పునః త్వత్ విధొ జనః |
యాం సీతా ఇతి అభిజానాసి యా ఇయం తిష్ఠతి తే వశే || 34
కాల రాత్రీ ఇతి తాం విద్ధి సర్వ లంకా వినాశినీమ్ |
తత్ అలం కాల పాశేన సీతా విగ్రహ రూపిణా || 35
స్వయం స్కంధ అవసక్తేన క్షమం ఆత్మని చింత్యతామ్ |
సీతాయాః తేజసా దగ్ధాం రామ కొప ప్రపీడితామ్ || 36
దహ్యమనాం ఇమాం పశ్య పురీం సాట్ట ప్రతొలికామ్ |
స్వాని మిత్రాణి మంత్రీంశ్చ జ్ఙాతీన్ భ్రాతృన్ సుతాన్ హితాన్ || 37
భొగాన్ దారాంశ్చ లంకాం చ మా వినాశముపానయ |
సత్యం రాక్షసరాజేంద్ర శృణుష్వ వచనం మమ || 38
రామదాసస్య దూతస్య వానరస్య విశేషతః |
సర్వాన్ లొకాన్ సుసమ్హృత్య సభూతాన్ సచరాచరాన్ || 39
పునరేవ తథా స్రష్టుం శక్తొ రామొ మహాయశాః |
దేవాసురనరేంద్రేషు యక్షరక్షొగణేషు చ || 40
విద్యాధరేషు సర్వేషు గంధర్వేషూరగేషు చ |
సిద్ధేషు కిన్నరేంద్రేషు పతత్రిషు చ సర్వతః || 41
సర్వభూతేషు సర్వత్ర సర్వకాలేషు నాస్తి సః |
యొరామం ప్రతియుధ్యేత విష్ణుతుల్యపరాక్రమమ్ || 42
సర్వలొకేశ్వరస్యైవం కృత్వా విప్రియముత్తమమ్ |
రామస్య రాజసిమ్హస్య దుర్లభం తవ జీవితమ్ || 43
దేవాశ్చ దైత్యాశ్చ నిశాచరేంద్ర |
గంధర్వవిద్యాధరనాగయక్షాః |
రామస్య లొకత్రయనాయకస్య |
స్థాతుం న శక్తాః సమరేషు సర్వే || 44
బ్రహ్మ స్వయముభూశ్చ తురాననొ వా |
రుద్రస్త్రిణేత్రస్త్రిపురాంతకొ వా |
ఇంద్రొ మహేంద్రః సురనాయకొ వా |
త్రాతుం న శక్తా యుధి రామవధ్యమ్ || 45
స సౌష్ఠవ ఉపేతం అదీన వాదినః |
కపేః నిశమ్య అప్రతిమొ అప్రియం వచః |
దశ ఆననః కొప వివృత్త లొచనః |
సమాదిశత్ తస్య వధం మహాకపేః || 46
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే ఎకపఞ్చశః సర్గః
ఇతర సర్గాలు
ఇతర సర్గలు
సర్గ 1
సర్గ 2
సర్గ 3
సర్గ 4
సర్గ 5
సర్గ 6
సర్గ 7
సర్గ 8
సర్గ 9
సర్గ 10
సర్గ 11
సర్గ 12
సర్గ 13
సర్గ 14
సర్గ 15
సర్గ 16
సర్గ 17
సర్గ 18
సర్గ 19
సర్గ 20
సర్గ 21
సర్గ 22
సర్గ 23
సర్గ 24
సర్గ 25
సర్గ 26
సర్గ 27
సర్గ 28
సర్గ 29
సర్గ 30
సర్గ 31
సర్గ 32
సర్గ 33
సర్గ 34
సర్గ 35
సర్గ 36
సర్గ 37
సర్గ 38
సర్గ 39
సర్గ 40
సర్గ 41
సర్గ 42
సర్గ 43
సర్గ 44
సర్గ 45
సర్గ 46
సర్గ 47
సర్గ 48
సర్గ 49
సర్గ 50
సర్గ 51
సర్గ 52
సర్గ 53
సర్గ 54
సర్గ 55
సర్గ 56
సర్గ 57
సర్గ 58
సర్గ 59
సర్గ 60
సర్గ 61
సర్గ 62
సర్గ 63
సర్గ 64
సర్గ 65
సర్గ 66
సర్గ 67
సర్గ 68