సుందరకాండ 51


    • తం సమీక్ష్య మహాసత్త్వం సత్త్వవాన్ హారి సత్తమః |
      వాక్యం అర్థవత్ అవ్యగ్రః తం ఉవాచ దశ ఆననమ్ || 1


    • అహం సుగ్రీవ సందేశాత్ ఇహ ప్రాప్తః తవ ఆలయమ్ |
      రాక్షస ఇంద్ర హరి ఈశః త్వాం భ్రాతా కుశలం అబ్రవీత్ || 2


    • భ్రాతుః శృణు సమాదేశం సుగ్రీవస్య మహాత్మనః |
      ధర్మ అర్థ ఉపహితం వాక్యం ఇహ చ అముత్ర చ క్షమమ్ || 3


    • రాజా దశరథొ నామ రథ కుంజర వాజిమాన్ |
      పితా ఇవ బంధుః లొకస్య సుర ఈశ్వర సమ ద్యుతిః || 4


    • జ్యేష్ఠః తస్య మహాబాహుః పుత్రః ప్రియ కరః ప్రభుః |
      పితుః నిదేశాన్ నిష్క్రాంతః ప్రవిష్టొ దణ్డకా వనమ్ || 5
      లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా సీతయా చ అపి భార్యయా |
      రామొ నామ మహాతేజా ధర్మ్యం పంథానం ఆశ్రితః || 6


    • తస్య భార్యా వనే నష్టా సీతా పతిం అనువ్రతా |
      వైదేహస్య సుతా రాజ్~నొ జనకస్య మహాత్మనః || 7


    • స మార్గమాణః తాం దేవీం రాజ పుత్రః సహ అనుజః |
      ఋశ్యమూకం అనుప్రాప్తః సుగ్రీవేణ చ సంగతః || 8


    • తస్య తేన ప్రతిజ్~నాతం సీతాయాః పరిమార్గణమ్ |
      సుగ్రీవస్య అపి రామేణ హరి రాజ్యం నివేదితమ్ || 9


    • తతః తేన మృధే హత్వా రాజ పుత్రేణ వాలినమ్ |
      సుగ్రీవః స్థాపితొ రాజ్యే హరి ఋక్షాణాం గణ ఈశ్వరః || 10


    • త్వయా విజ్ఙాతపూర్వశ్చ వాలీ వానరపుంగవః |
      రామేణ నిహతః సంఖ్యే శరేణైకేన వానరః || 11


    • స సీతా మార్గణే వ్యగ్రః సుగ్రీవః సత్య సంగరః |
      హరీన్ సంప్రేషయామాస దిశః సర్వా హరి ఈశ్వరః || 12


    • తాం హరీణాం సహస్రాణి శతాని నియుతాని చ |
      దిక్షు సర్వాసు మార్గంతే అధః చ ఉపరి చ అంబరే || 13


    • వైనతేయ సమాః కేచిత్ కేచిత్ తత్ర అనిల ఉపమాః |
      అసంగ గతయః శీఘ్రా హరి వీరా మహాబలాః || 14


    • అహం తు హనుమాన్ నామ మారుతస్య ఔరసః సుతః |
      సీతాయాః తు కృతే తూర్ణం శత యొజనం ఆయతమ్ || 15
      సముద్రం లంఘయిత్వా ఎవ తాం దిదృక్షుః ఇహ ఆగతః |


    • భ్రమతా చ మయా దృష్టా గృహే తే జనకాత్మజా || 16
      తత్ భవాన్ దృష్ట ధర్మ అర్థః తపః కృత పరిగ్రహః |
      పర దారాన్ మహాప్రాజ్~న న ఉపరొద్ధుం త్వం అర్హసి || 17


    • న హి ధర్మ విరుద్ధేషు బహ్వ్ అపాయేషు కర్మసు |
      మూల ఘాతిషు సజ్జంతే బుద్ధిమంతొ భవత్ విధాః || 18


    • కః చ లక్ష్మణ ముక్తానాం రామ కొప అనువర్తినామ్ |
      శరాణాం అగ్రతః స్థాతుం శక్తొ దేవ అసురేష్వ్ అపి || 19


    • న చ అపి త్రిషు లొకేషు రాజన్ విద్యేత కశ్చన |
      రాఘవస్య వ్యలీకం యః కృత్వా సుఖం అవాప్నుయాత్ || 20


    • తత్ త్రికాల హితం వాక్యం ధర్మ్యం అర్థ అనుబంధి చ |
      మన్యస్వ నర దేవాయ జానకీ ప్రతిదీయతామ్ || 21


    • దృష్టా హి ఇయం మయా దేవీ లబ్ధం యత్ ఇహ దుర్లభమ్ |
      ఉత్తరం కర్మ యత్ శేషం నిమిత్తం తత్ర రాఘవః || 22


    • లక్షితా ఇయం మయా సీతా తథా శొక పరాయణా |
      గృహ్య యాం న అభిజానాసి పంచ ఆస్యాం ఇవ పన్నగీమ్ || 23


    • న ఇయం జరయితుం శక్యా సాసురైః అమరైః అపి |
      విష సంసృష్టం అత్యర్థం భుక్తం అన్నం ఇవ ఒజసా || 24


    • తపః సంతాప లబ్ధః తే యొ అయం ధర్మ పరిగ్రహః |
      న స నాశయితుం న్యాయ్య ఆత్మ ప్రాణ పరిగ్రహః || 25


    • అవధ్యతాం తపొభిః యాం భవాన్ సమనుపశ్యతి |
      ఆత్మనః సాసురైః దేవైః హేతుః తత్ర అపి అయం మహాన్ || 26


    • సుగ్రీవొ న హి దేవొ అయం న అసురొ న చ మానుషః |
      న దానవొ న గంధర్వొ న యక్షొ న చ పన్నగః || 27
      తస్మాత్ ప్రాణ పరిత్రాణం కథం రాజన్ కరిష్యసి |


    • న తు ధర్మ ఉపసమ్హారం అధర్మ ఫల సమ్హితమ్ || 28
      తత్ ఎవ ఫలం అన్వేతి ధర్మః చ అధర్మ నాశనః |


    • ప్రాప్తం ధర్మ ఫలం తావత్ భవతా న అత్ర సంశయః || 29
      ఫలం అస్య అపి అధర్మస్య క్షిప్రం ఎవ ప్రపత్స్యసే |


    • జన స్థాన వధం బుద్ధ్వా బుద్ధ్వా వాలి వధం తథా || 30
      రామ సుగ్రీవ సఖ్యం చ బుధ్యస్వ హితం ఆత్మనః |


    • కామం ఖల్వ్ అహం అపి ఎకః సవాజి రథ కుంజరామ్ || 31
      లంకాం నాశయితుం శక్తః తస్య ఎష తు వినిశ్చయః |


    • రామేణ హి ప్రతిజ్~నాతం హరి ఋక్ష గణ సమ్నిధౌ || 32
      ఉత్సాదనం అమిత్రాణాం సీతా యైః తు ప్రధర్షితా |


    • అపకుర్వన్ హి రామస్య సాక్షాత్ అపి పురం దరః || 33
      న సుఖం ప్రాప్నుయాత్ అన్యః కిం పునః త్వత్ విధొ జనః |


    • యాం సీతా ఇతి అభిజానాసి యా ఇయం తిష్ఠతి తే వశే || 34
      కాల రాత్రీ ఇతి తాం విద్ధి సర్వ లంకా వినాశినీమ్ |


    • తత్ అలం కాల పాశేన సీతా విగ్రహ రూపిణా || 35
      స్వయం స్కంధ అవసక్తేన క్షమం ఆత్మని చింత్యతామ్ |


    • సీతాయాః తేజసా దగ్ధాం రామ కొప ప్రపీడితామ్ || 36
      దహ్యమనాం ఇమాం పశ్య పురీం సాట్ట ప్రతొలికామ్ |


    • స్వాని మిత్రాణి మంత్రీంశ్చ జ్ఙాతీన్ భ్రాతృన్ సుతాన్ హితాన్ || 37
      భొగాన్ దారాంశ్చ లంకాం చ మా వినాశముపానయ |


    • సత్యం రాక్షసరాజేంద్ర శృణుష్వ వచనం మమ || 38
      రామదాసస్య దూతస్య వానరస్య విశేషతః |


    • సర్వాన్ లొకాన్ సుసమ్హృత్య సభూతాన్ సచరాచరాన్ || 39
      పునరేవ తథా స్రష్టుం శక్తొ రామొ మహాయశాః |


    • దేవాసురనరేంద్రేషు యక్షరక్షొగణేషు చ || 40
      విద్యాధరేషు సర్వేషు గంధర్వేషూరగేషు చ |
      సిద్ధేషు కిన్నరేంద్రేషు పతత్రిషు చ సర్వతః || 41
      సర్వభూతేషు సర్వత్ర సర్వకాలేషు నాస్తి సః |
      యొరామం ప్రతియుధ్యేత విష్ణుతుల్యపరాక్రమమ్ || 42


    • సర్వలొకేశ్వరస్యైవం కృత్వా విప్రియముత్తమమ్ |
      రామస్య రాజసిమ్హస్య దుర్లభం తవ జీవితమ్ || 43


    • దేవాశ్చ దైత్యాశ్చ నిశాచరేంద్ర |
      గంధర్వవిద్యాధరనాగయక్షాః |
      రామస్య లొకత్రయనాయకస్య |
      స్థాతుం న శక్తాః సమరేషు సర్వే || 44


    • బ్రహ్మ స్వయముభూశ్చ తురాననొ వా |
      రుద్రస్త్రిణేత్రస్త్రిపురాంతకొ వా |
      ఇంద్రొ మహేంద్రః సురనాయకొ వా |
      త్రాతుం న శక్తా యుధి రామవధ్యమ్ || 45


    • స సౌష్ఠవ ఉపేతం అదీన వాదినః |
      కపేః నిశమ్య అప్రతిమొ అప్రియం వచః |
      దశ ఆననః కొప వివృత్త లొచనః |
      సమాదిశత్ తస్య వధం మహాకపేః || 46


    • ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే ఎకపఞ్చశః సర్గః