సుందరకాండ 55


    • సందీప్యమానాం విధ్వస్తాం త్రస్త రక్షొ గణాం పురీమ్ |
      అవేక్ష్య హానుమాన్ లంకాం చింతయామాస వానరః || 1


    • తస్య అభూత్ సుమహాన్ త్రాసః కుత్సా చ ఆత్మని అజాయత |
      లంకాం ప్రదహతా కర్మ కింస్విత్ కృతం ఇదం మయా || 2


    • ధన్యాః తే పురుష శ్రేష్ఠ యే బుద్ధ్యా కొపం ఉత్థితమ్ |
      నిరుంధంతి మహాత్మానొ దీప్తం అగ్నిం ఇవ అంభసా || 3


    • క్రుద్ధః పాపం న కుర్యాత్కః క్రుద్ధొ హన్యాద్గురూనపి |
      క్రుద్ధః పరుషయా వాచా నరః సాధూనధిక్షిపేత్ || 4


    • వాచ్యావాచ్యం ప్రకుపితొ న విజానాతి కర్హిచిత్ |
      నాకార్యమస్తి క్రుద్ధస్య నావాచ్యం విద్యతే క్వచిత్ || 5


    • యః సముత్పతితం క్రొధం క్షమయైవ నిరస్యతి |
      యథొరగస్త్వచం జీర్ణాం స వై పురుష ఉచ్యతే || 6


    • ధిగస్తు మాం సుదుర్భద్ధిం నిర్లజ్జం పాపకృత్తమమ్ |
      అచింతయిత్వా తాం సీతామగ్నిదం స్వామిఘాతకమ్ || 7


    • యది దగ్ధా తు ఇయం లంకా నూనం ఆర్యా అపి జానకీ |
      దగ్ధా తేన మయా భర్తుః హతం కార్యం అజానతా || 8


    • యత్ అర్థం అయం ఆరంభః తత్ కార్యం అవసాదితమ్ |
      మయా హి దహతా లంకాం న సీతా పరిరక్షితా || 9


    • ఈషత్ కార్యం ఇదం కార్యం కృతం ఆసీన్ న సంశయః |
      తస్య క్రొధ అభిభూతేన మయా మూల క్షయః కృతః || 10


    • వినష్టా జానకీ వ్యక్తం న హి అదగ్ధః ప్రదృశ్యతే |
      లంకాయాః కశ్చిత్ ఉద్దేశః సర్వా భస్మీ కృతా పురీ || 11


    • యది తత్ విహతం కార్యం మయా ప్రజ్~నా విపర్యయాత్ |
      ఇహ ఎవ ప్రాణ సమ్న్యాసొ మమ అపి హి అతిరొచతే || 12


    • కిం అగ్నౌ నిపతామి అద్య ఆహొస్విత్ వడవా ముఖే |
      శరీరం ఆహొ సత్త్వానాం దద్మి సాగర వాసినామ్ || 13


    • కథం హి జీవతా శక్యొ మయా ద్రష్టుం హరి ఈశ్వరః |
      తౌ వా పురుష శార్దూలౌ కార్య సర్వ స్వ ఘాతినా || 14


    • మయా ఖలు తత్ ఎవ ఇదం రొష దొషాత్ ప్రదర్శితమ్ |
      ప్రథితం త్రిషు లొకేషు కపితం అనవస్థితమ్ || 15


    • ధిగ్ అస్తు రాజసం భావం అనీశం అనవస్థితమ్ |
      ఈశ్వరేణ అపి యత్ రాగాన్ మయా సీతా న రక్షితా || 16


    • వినష్టాయాం తు సీతాయాం తావ్ ఉభౌ వినశిష్యతః |
      తయొః వినాశే సుగ్రీవః సబంధుః వినశిష్యతి || 17


    • ఎతత్ ఎవ వచః శ్రుత్వా భరతొ భ్రాతృ వత్సలః |
      ధర్మ ఆత్మా సహ శత్రుఘ్నః కథం శక్ష్యతి జీవితుమ్ || 18


    • ఇక్ష్వాకు వంశే ధర్మిష్ఠే గతే నాశం అసంశయమ్ |
      భవిష్యంతి ప్రజాః సర్వాః శొక సంతాప పీడితాః || 19


    • తత్ అహం భాగ్య రహితొ లుప్త ధర్మ అర్థ సంగ్రహః |
      రొగ దొష పరీత ఆత్మా వ్యక్తం లొక వినాశనః || 20


    • ఇతి చింతయతః తస్య నిమిత్తాని ఉపపేదిరే |
      పూరం అపి ఉపలబ్ధాని సాక్షాత్ పునః అచింతయత్ || 21


    • అథవా చారు సర్వ అంగీ రక్షితా స్వేన తేజసా |
      న నశిష్యతి కల్యాణీ న అగ్నిః అగ్నౌ ప్రవర్తతే || 22


    • న హి ధర్మాత్ మనః తస్య భార్యాం అమిత తేజసః |
      స్వ చారిత్ర అభిగుప్తాం తాం స్ప్రష్టుం అర్హతి పావకః || 23


    • నూనం రామ ప్రభావేన వైదేహ్యాః సుకృతేన చ |
      యన్ మాం దహన కర్మా అయం న అదహద్త్ హవ్య వాహనః || 24


    • త్రయాణాం భరత ఆదీనాం భ్రాతృ**ృణాం దేవతా చ యా |
      రామస్య చ మనః కాంతా సా కథం వినశిష్యతి || 25


    • యత్ వా దహన కర్మా అయం సర్వత్ర ప్రభుః అవ్యయః |
      న మే దహతి లాంగూలం కథం ఆర్యాం ప్రధక్ష్యతి || 26


    • పునశ్చాచింతయత్తత్ర హనుమాన్విస్మితస్తదా |
      హిరణ్యనాభస్య గిరేర్జలమధ్యే ప్రదర్శనమ్ || 27


    • తపసా సత్య వాక్యేన అనన్యత్వాచ్ చ భర్తరి |
      అపి సా నిర్దహేత్ అగ్నిం న తాం అగ్నిః ప్రధక్ష్యతి || 28


    • స తథా చింతయన్ తత్ర దేవ్యా ధర్మ పరిగ్రహమ్ |
      శుశ్రావ హనుమాన్ వాక్యం చారణానాం మహాత్మనామ్ || 29


    • అహొ ఖలు కృతం కర్మ దుర్విషహ్యం హనూమతా |
      అగ్నిం విసృజతా అభీక్ష్ణం భీమం రాక్షస సద్మని || 30


    • ప్రపలాయితరక్షః స్త్రీబాల వృద్ధసమాకులా |
      జనకొలాహలాధ్మాతా క్రందంతీవాద్రికందరైః ||31


    • దగ్ధా ఇయం నగరీ లంకా సాట్ట ప్రాకార తొరణా |
      జానకీ న చ దగ్ధా ఇతి విస్మయొ అద్భుత ఎవ నః || 32


    • స నిమిత్తైః చ దృష్ట అర్థైః కారణైః చ మహాగుణైః |
      ఋషి వాక్యైః చ హనుమాన్ అభవత్ ప్రీత మానసః || 33


    • తతః కపిః ప్రాప్త మనొ రథ అర్థః |
      తాం అక్షతాం రాజ సుతాం విదిత్వా |
      ప్రత్యక్షతః తాం పునః ఎవ దృష్ట్వా |
      ప్రతిప్రయాణాయ మతిం చకార || 34


    • ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే పంచపంచాశః సర్గః