సుందరకాండ 10


    • తత్ర దివ్య ఉపమం ముఖ్యం స్ఫాటికం రత్న భూషితమ్ |
      అవేక్షమాణొ హనుమాన్ దదర్శ శయన ఆసనమ్ || 1
      దాంతకాంచనిచిత్రాంగేర్వైశ్చ వరాసనైః |
      మహార్హస్తరణొపేతైరుపపన్నం మహాధనైః || 2


    • తస్య చ ఎకతమే దేశే సొ అగ్ర్య మాల్య విభూషితమ్ |
      దదర్శ పాణ్డురం చత్రం తారా అధిపతి సమ్నిభమ్ || 3


    • జాతరూపపరిక్షిప్తం చిత్రభానుసమప్రభమ్ |
      అశొకమాలావితతం దదర్శ పరమాసనం || 4


    • వాల వ్యజన హస్తాభిర్ వీజ్యమానం సమంతతః |
      గంధైః చ వివిధైర్ జుష్టం వర ధూపేన ధూపితమ్ || 5


    • పరమ ఆస్తరణ ఆస్తీర్ణం ఆవిక అజిన సంవ్ర్తమ్ |
      దామభిర్ వర మాల్యానాం సమంతాద్ ఉపశొభితమ్ || 6


    • తస్మిన్ జీమూత సంకాశం ప్రదీప్త ఉత్తమ కుణ్డలమ్ |
      లొహిత అక్షం మహా బాహుం మహా రజత వాససమ్ || 7


    • లొహితేన అనులిప్త అంగం చందనేన సుగంధినా |
      సంధ్యా రక్తం ఇవ ఆకాశే తొయదం సతడిద్ గుణమ్ || 8


    • వృతం ఆభరణైర్ దివ్యైః సురూపం కామ రూపిణమ్ |
      సవ్ర్క్ష వన గుల్మ ఆఢ్యం ప్రసుప్తం ఇవ మందరమ్ || 9


    • క్రీడిత్వా ఉపరతం రాత్రౌ వర ఆభరణ భూషితమ్ |
      ప్రియం రాక్షస కన్యానాం రాక్షసానాం సుఖ ఆవహమ్ || 10


    • పీత్వా అపి ఉపరతం చ అపి దదర్శ స మహా కపిః |
      భాస్కరే శయనే వీరం ప్రసుప్తం రాక్షస అధిపమ్ || 11


    • నిహ్శ్వసంతం యథా నాగం రావణం వానర ఉత్తమః |
      ఆసాద్య పరమ ఉద్విగ్నః సొ అపాసర్పత్ సుభీతవత్ || 12


    • అథ ఆరొహణం ఆసాద్య వేదికా అంతరం ఆశ్రితః |
      సుప్తం రాక్షస శార్దూలం ప్రేక్షతే స్మ మహా కపిః || 13


    • శుశుభే రాక్షస ఇంద్రస్య స్వపతః శయన ఉత్తమమ్ |
      గంధ హస్తిని సంవిష్టే యథా ప్రస్రవణం మహత్ || 14


    • కాంచన అంగద నద్ధౌ చ దదర్శ స మహాత్మనః |
      విక్షిప్తౌ రాక్షస ఇంద్రస్య భుజావ్ ఇంద్ర ధ్వజ ఉపమౌ || 15


    • ఐరావత విషాణ అగ్రైర్ ఆపీడిత క్ర్త వ్రణౌ |
      వజ్ర ఉల్లిఖిత పీన అంసౌ విష్ణు చక్ర పరిక్షితౌ || 16


    • పీనౌ సమసుజాత అంసౌ సంగతౌ బల సమ్యుతౌ |
      సులక్షణ నఖ అంగుష్ఠౌ స్వంగులీ తల లక్షితౌ || 17


    • సమ్హతౌ పరిఘ ఆకారౌ వ్ర్త్తౌ కరి కర ఉపమౌ |
      విక్షిప్తౌ శయనే శుభ్రే పంచ శీర్షావ్ ఇవ ఉరగౌ || 18


    • శశ క్షతజ కల్పేన సుశీతేన సుగంధినా |
      చందనేన పర అర్ధ్యేన స్వనులిప్తౌ స్వలంక్ర్తౌ || 19
      ఉత్తమ స్త్రీ విమ్ర్దితౌ గంధ ఉత్తమ నిషేవితౌ |
      యక్ష పన్నగ గంధర్వ దేవ దానవ రావిణౌ || 20


    • దదర్శ స కపిః తస్య బాహూ శయన సంస్థితౌ |
      మందరస్య అంతరే సుప్తౌ మహా అర్హీ రుషితావ్ ఇవ || 21


    • తాభ్యాం స పరిపూర్ణాభ్యాం భుజాభ్యాం రాక్షస అధిపః |
      శుశుభే అచల సంకాశః శ్ర్ంగాభ్యాం ఇవ మందరః || 22


    • చూత పుమ్నాగ సురభిర్ బకుల ఉత్తమ సమ్యుతః |
      మృష్ట అన్న రస సమ్యుక్తః పాన గంధ పురః సరః || 23
      తస్య రాక్షస సిమ్హస్య నిశ్చక్రామ ముఖాన్ మహాన్ |
      శయానస్య వినిహ్శ్వాసః పూరయన్న్ ఇవ తద్ గ్ర్హమ్ || 24


    • ముక్తా మణి విచిత్రేణ కాంచనేన విరాజతా |
      ముకుటేన అపవ్ర్త్తేన కుణ్డల ఉజ్జ్వలిత ఆననం || 25
      రక్త చందన దిగ్ధేన తథా హారేణ శొభితా |
      పీన ఆయత విశాలేన వక్షసా అభివిరాజితం || 26
      పాణ్డురేణ అపవిద్ధేన క్షౌమేణ క్షతజ ఈక్షణమ్ |
      మహా అర్హేణ సుసంవీతం పీతేన ఉత్తమ వాససా || 27
      మాష రాశి ప్రతీకాశం నిహ్శ్వసంతం భుజంగవత్ |
      గాంగే మహతి తొయ అంతే ప్రసుతమివ కుంజరమ్ || 28
      చతుర్భిః కాంచనైర్ దీపైర్ దీప్యమానైః చతుర్ దిశమ్ |
      ప్రకాశీ క్ర్త సర్వ అంగం మేఘం విద్యుద్ గణైర్ ఇవ || 29
      పాద మూల గతాః చ అపి దదర్శ సుమహాత్మనః |
      పత్నీః స ప్రియ భార్యస్య తస్య రక్షః పతేర్ గ్ర్హే || 30


    • శశి ప్రకాశ వదనా వర కుణ్డల భూషితాః |
      అంబాల మాల్య ఆభరణా దదర్శ హరి యూథపః || 31


    • నృత్త వాదిత్ర కుశలా రాక్షస ఇంద్ర భుజ అంకగాః |
      వర ఆభరణ ధారిణ్యొ నిషన్నా దద్ర్శే కపిః || 32


    • వజ్ర వైదూర్య గర్భాణి శ్రవణ అంతేషు యొషితామ్ |
      దదర్శ తాపనీయాని కుణ్డలాని అంగదాని చ || 33


    • తాసాం చంద్ర ఉపమైర్ వక్త్రైః శుభైర్ లలిత కుణ్డలైః |
      విరరాజ విమానం తన్ నభః తారా గణైర్ ఇవ || 34


    • మద వ్యాయామ ఖిన్నాః తాః రాక్షస ఇంద్రస్య యొషితః |
      తేషు తేష్వ్ అవకాశేషు ప్రసుప్తాః తను మధ్యమాః || 35


    • అంగహారైస్తథైవాన్యా కొవలైర్నృత్తశాలినీ |
      విన్యస్తశుభసర్వాంగీ ప్రసుప్తా వరవర్ణినీ || 36


    • కాచిద్ వీణాం పరిష్వజ్య ప్రసుప్తా సంప్రకాశతే |
      మహా నదీ ప్రకీర్ణా ఇవ నలినీ పొతం ఆశ్రితా || 37


    • అన్యా కక్ష గతేన ఎవ మడ్డుకేన అసిత ఈక్షణా |
      ప్రసుప్తా భామినీ భాతి బాల పుత్రా ఇవ వత్సలా || 38


    • పటహం చారు సర్వ అంగీ పీడ్య శేతే శుభ స్తనీ |
      చిరస్య రమణం లబ్ధ్వా పరిష్వజ్య ఇవ కామినీ || 39


    • కాచిద్ అంశం పరిష్వజ్య సుప్తా కమల లొచనా |
      రహః ప్రియతమం గృహ్య సకామేవ చ కామినీ || 40


    • విపంచ**ీం పరిగృహ్యాన్యా నియతా నృత్తశాలినీ |
      నిద్రా వశం అనుప్రాప్తా సహ కాంతా ఇవ భామినీ || 41


    • అన్యా కనక సంకాశైర్ మ్ర్దు పీనైర్ మనొ రమైః |
      మృదంగం పరిపీడ్య అంగైః ప్రసుప్తా మత్త లొచనా || 42


    • భుజ పార్శ్వ అంతరస్థేన కక్షగేన క్ర్శ ఉదరీ |
      పణవేన సహ అనింద్యా సుప్తా మద క్ర్త శ్రమా || 43


    • డిణ్డిమం పరిగ్ర్హ్య అన్యా తథైవ ఆసక్త డిణ్డిమా |
      ప్రసుప్తా తరుణం వత్సం ఉపగూహ్య ఇవ భామినీ || 44


    • కాచిద్ ఆడంబరం నారీ భుజ సంభొగ పీడితమ్ |
      కృత్వా కమల పత్ర అక్షీ ప్రసుప్తా మద మొహితా || 45


    • కలశీం అపవిద్ధ్య అన్యా ప్రసుప్తా భాతి భామినీ |
      వసంతే పుష్ప శబలా మాలా ఇవ పరిమార్జితా || 46


    • పాణిభ్యాం చ కుచౌ కాచిత్ సువర్ణ కలశ ఉపమౌ |
      ఉపగూహ్య అబలా సుప్తా నిద్రా బల పరాజితా || 47


    • అన్యా కమల పత్ర అక్షీ పూర్ణ ఇందు సద్ర్శ ఆననా |
      అన్యాం ఆలింగ్య సుశ్రొణీ ప్రసుప్తా మద విహ్వలా || 48


    • ఆతొద్యాని విచిత్రాణి పరిష్వజ్య వర స్త్రియః |
      నిపీడ్య చ కుచైః సుప్తాః కామిన్యః కాముకాన్ ఇవ || 49


    • తాసాం ఎక అంత విన్యస్తే శయానాం శయనే శుభే |
      దదర్శ రూప సంపన్నాం అపరాం స కపిః స్త్రియమ్ || 50


    • ముక్తా మణి సమాయుక్తైర్ భూషణైః సువిభూషితామ్ |
      విభూషయంతీం ఇవ చ స్వ శ్రియా భవన ఉత్తమమ్ || 51
      గౌరీం కనక వర్ణ ఆభాం ఇష్టాం అంతః పుర ఈశ్వరీమ్ |
      కపిర్ మంద ఉదరీం తత్ర శయానాం చారు రూపిణీమ్ || 52


    • స తాం దృష్ట్వా మహా బాహుర్ భూషితాం మారుత ఆత్మజః |
      తర్కయాం ఆస సీతా ఇతి రూప యౌవన సంపదా || 53
      హర్షేణ మహతా యుక్తొ ననంద హరి యూథపః |


    • ఆశ్పొటయాం ఆస చుచుంబ పుచ్చమ్ |
      ననంద చిక్రీడ జగౌ జగామ|
      స్తంభాన్ అరొహన్ నిపపాత భూమౌ |
      నిదర్శయన్ స్వాం ప్రక్ర్తిం కపీనామ్ || 54


    • ఇతి వాల్మీకి రామయనే ఆది కావ్యే సుందర కాణ్డే దశమః సర్గః