సుందరకాండ 1


    • తతొ రావణనీతాయాః సీతాయాః శత్రుకర్శనః |
      ఇయేష పదమన్వేష్టుం చారణాచరితే పథి ||1


    • దుష్కరం నిష్ప్రతిద్వంద్వం చికీర్షన్ కర్మ వానరః |
      సముదగ్రశిరొగ్రీవొ గవాంపతిరివాబభౌ || 2


    • అథ వైడూర్యవర్ణేషు శాద్వలేషు మహాబలః |
      ధీరః సలిలకల్పేషు విచ్చార యథాసుఖమ్ ||3


    • ద్విజాన్ విత్రాసయన్ ధీమానురసా పాదపాన్ హరన్ |
      మృగాంశ్చ సుబాహున్నిఘ్నన్ ప్రవృద్ధ ఇవ కేసరీ|| 4


    • నీలలొహితమాంజిష్ఠపత్రవర్ణైః సితాసితైః |
      స్వభావవిహితైశ్చిత్రైర్ధాతుభిః సమలంకృతమ్ ||5
      కామరూపిభిరావిష్టమభీక్ష్ణం సపరిచ్ఛిదైః |
      యక్షకిన్నరగంధర్వై ర్దేవకల్పైశ్చ పన్నగైః ||6
      స తస్య గిరివర్యస్య తలే నాగవరాయుతే |
      తిష్ఠన్ కపివరస్తత్ర హ్రదే నాగ ఇవాబభౌ ||7


    • స సూర్యాయ మహేంద్రాయ పవనాయ స్వయంభువే |
      భూతేభ్యశ్చాంజలిం కృత్వా చకార గమనే మతిమ్ || 8


    • అంజలిం ప్రాఞ్ముఖః కృత్వా పవనాయాత్మయూనయొ |
      తతొ హి వవృధే గంతుం దక్షిణొ దక్షిణాం దిశమ్ || 9


    • ప్లవంగప్రవరైర్దృష్టః ప్లవనే కృతనిశ్చయః |
      వవృధే రామవృద్ధ్యర్థం సముద్ర ఇవ పర్వసు || 10


    • నిష్ప్రమాణశరీరః సన్ లిలంఘయిషురర్ణవమ్ |
      బాహుభ్యాం పీడయామాస చరణాభ్యాం చ పర్వతమ్ || 11


    • స చచాలాచలశ్చాపి ముహూర్తం కపిపీడితః |
      తరూణాం పుష్పితాగ్రాణాం సర్వం పుష్పమశాతయత్ || 12


    • తేన పాదపముక్తేన పుష్పౌఘేన సుగంధినా |
      సర్వతః సంవృతః శైలొ బభౌ పుష్పమయొ యథా ||13


    • తేన చొత్తమవీర్యేణ పీడ్యమానః స పర్వతః |
      సలిలం సంప్రసుస్రావ మదం మత్త ఇవ ద్విపః ||14


    • పీడ్యమానస్తు బలినా మహేంద్రస్తేన పర్వతః |
      రీతీర్నిర్వర్తయామాస కాంచనాంజనరాజతీః ||15


    • ముమొచ చ శిలాః శైలొ విశాలాః సమనఃశిలాః |
      మధ్యమేనార్చిషా జుష్టొ ధూమరాజీరివానలః ||16


    • గిరిణా పీడ్యమానేన పీడ్యమానాని సర్వశ్ః |
      గుహావిష్టాని భూతాని వినేదుర్వికృతైః స్వరైః ||17


    • స మహాసత్త్వసంనాదః శైలపీడానిమిత్తజః |
      పృథివీం పూరయామాస దిశశ్చొపవనాని చ ||18


    • శిరొభిః పృథుభిః సర్పా వ్యక్తస్వస్తికలక్షణైః |
      వమంతః పావకం ఘొరం దదంశుర్దశనైః శిలాః ||19


    • తాస్తదా సవిషైర్దష్టాః కుపితైస్తైర్మహాశిలాః|
      జజ్జ్వలుః పావకొద్దీప్తా బిభిదుశ్చ సహస్రధా ||20


    • యాని చౌషధజాలాని తస్మిన్ జాతాని పర్వతే |
      విషఘ్నాన్యపి నాగానాం న శేకుః శమితుం విషమ్|| 21


    • భిద్యతే౽యం గిరిర్భూతైరితి మత్త్వా తపస్వినః |
      త్రస్తా విద్యాధరాస్తస్మాదుత్పేతుః స్త్రీగణైః సహ|| 22
      పానభూమిగతం హిత్వా హైమమాసవభాజనమ్ |
      పాత్రణి చ మహార్హాణి కరకాంశ్చ హిరణ్మయాన్ ||23
      లేహ్యానుచ్చావచాన్ భక్ష్యాన్ మాంసాని వివిధాని చ |
      ఆర్షభాణి చ చర్మాణి ఖడ్గాంశ్చ కనకత్సరూన్ || 24


    • కృతక్ణ్ఠగుణాః క్షీబా రక్తమాల్యానులేపనాః |
      రక్తక్షాః పుష్కరాక్షాశ్చ గగనం ప్రతిపేదిరే ||25


    • హారనూపురకేయూరపారిహార్యధరాః స్త్రియః |
      విస్మితాః సస్మితాస్తస్థురాకాశే రమణైః సహ ||26


    • దర్శయంతొ మహావిద్యాం విద్యాధరమహర్షయః |
      సహితాస్తస్థురాకాశే వీక్షాంచక్రుశ్చ పర్వతమ్|| 27


    • శుశ్రువుశ్చతదా శబ్దమృషీణాం భావితాత్మనామ్|
      చారణానాం చ సిద్ధానాం స్థితానాంవిమలే౽ంబరే|| 28


    • ఎష పర్వతసంకాశొ హనూమాన్ మారుతాత్మజః |
      తితీర్షతి మహావేగః సముద్రం మకరాలయమ్ ||29


    • రామార్థం వానరార్థం చ చికీర్షన్ కర్మదుష్కరమ్ |
      సముద్రస్య పరం పారం దుష్ప్రాపం ప్రాప్తుమిచ్ఛతి|| 30


    • ఇతి విద్యాధరాః శ్రుత్వా వచస్తేషాం మహాత్మనామ్ |
      తమప్రమేయం దదృశుః పర్వతే వానరర్షభమ్ ||31


    • దుధువే చ స రొమాణి చకంపే చాచలొపమః |
      ననాద సుమహానాదం సుమహానివ తొయదః || 32


    • ఆనుపూర్వ్యేణ వృత్తం చ లాంగూలం లొమభిశ్చితమ్ |
      ఉత్పతిష్యన్ విచిక్షేప పక్షిరాజ ఇవొరగమ్ ||33


    • తస్య లాంగూలమావిద్ధమాత్తవేగస్య పృష్ఠతః |
      దదృశే గరుడేనేవ హ్రియమాణొ మహొరగః || 34


    • బాహూ సంస్తంభయామాస మహాపరిఘసంనిభౌ |
      ససాద చ కపిః క్ట్యాం చరణౌ సంచుకొచ చ ||35


    • సంహృత్య చ భుజౌ శ్రీమాంస్తథైవ చ శిరొధరామ్ |
      తేజః స్త్త్వం తథా వీర్యమావివేశ స వీర్యవాన్ ||36


    • మార్గమాలొకయందూరాదూర్ధ్వం ప్రణిహితేక్షణః |
      రురొధ హృదయే ప్రాణానాకాశమవలొకయన్ || 37


    • పద్భ్యాం దృఢమవస్థానం కృత్వా స కపికుంజరః |
      నికుంచ్య కర్ణౌ హనుమానుత్పతిష్యన్ మహాబలః |
      వానరాన్ వానరశ్రేష్ఠ ఇదం వచనమబ్రవీత్ || 38


    • యథా రాఘవనిర్ముక్తః శరః శ్వసనవిక్రమః |
      గచ్చేత్తద్వద్గమిష్యామి లంకాం రావణపాలితామ్ || 39
      న హి ద్రక్ష్యామి యది తాం లంకాయాం జనకాత్మజామ్ |
      అనేనైవ హి వేగేన గమిష్యామి సురాలయమ్ || 40
      యది వా త్రిదివే సీతాం న ద్రక్ష్యామ్యకృతశ్రమః |
      బద్ధ్వా రాక్షసరాజానమానయిష్యామి రావణమ్ || 41
      సర్వథా కృతకార్యొ౽హమేష్యామి సహ సీతయా |
      ఆనయిష్యామి వా లంకాం సముత్పాట్య సరావణామ్ || 42


    • ఎవముక్త్వా తు హనుమాన్వానరాన్వానరొత్తమః || 43
      ఉత్పపాతాథ వేగేన వేగవానవిచారయన్ |
      సుపర్ణమివ చాత్మానం మేనే స కపికుంజరః || 44


    • సముత్పతతి తస్మింస్తు వేగాత్తే నగరొహిణః |
      సంహృత్య విటపాన్ సర్వాన్ సముత్పేతుః సమంతతః || 45


    • స మత్తకొయష్టిభకాన్ పాదపాన్ పుష్పశాలినః |
      ఉద్వహన్నూరువేగేన జగామ విమలే౽ంబరే || 46


    • ఊరువేగొత్థితా వృక్షా ముహూర్తం కపిమన్వయుః |
      ప్రస్థితం దీర్ఘమధ్వానం స్వబంధమివ బాంధవాః || 47


    • తమూరువేగొన్మథితాఃసాలాశ్చన్యే నగొత్తమాః|
      అనుజగ్ముర్హనూమంతం సైన్యా ఇవ మహీపతిమ్ || 48


    • సుపుష్పితాగ్రైర్బహుభిః పాదపైరన్వితః కపిః |
      హనుమాన్ పర్వతాకారొ బభూవాద్భుతదర్శనః || 49


    • సారవంతొ౽థ యే వృక్షా న్యమజ్జన్ లవణాంభసి |
      భయాదివ మహేంద్రస్య పర్వతా వరుణాలయే || 50


    • స నానాకుసుమైః కీర్ణః కపిః సాంకురకొరకైః |
      శుశుభే మేఘసంకాశః ఖద్యొతైరివ పర్వతః || 51


    • విముక్తాస్తస్య వేగేన ముక్త్వా పుష్పాణి తే ద్రుమాః |
      అవశీర్యంత సలిలే నివృత్తాః సుహృదొ యథా ||52


    • లఘుత్వేనొపపన్నం తద్విచిత్రం సాగరే౽పతత్ |
      ద్రుమాణాం వివిధం పుష్పం కపివాయుసమీరితమ్ || 53
      తారాచితమివాకాశం ప్రబభౌ చ మహార్ణవః |


    • పుష్పౌఘేనానుబద్ధేన నానావర్ణేన వానరః |
      బభౌ మేఘ ఇవాకాశే విద్యుద్గణవిభూషితః || 54


    • తస్య వేగసమాధూతైః పుష్పైస్తొయమదృశ్యత ||55
      తారాభిరభిరామాభిరుదితాభిరివాంబరమ్ |


    • తస్యాంబరగతౌ బాహూ దదృశాతే ప్రసారితౌ || 56
      పర్వతాగ్రాద్వినిష్క్రాంతౌ పంచాస్యావివ పన్నగౌ |


    • పిబన్నివ బభౌ చాపి సూర్మిమాలం మహార్ణవమ్ || 57
      పిపాసురివ చాకాశం దదృశే స మహాకపిః |


    • తస్య విద్యుత్ప్రభాకారే వాయుమార్గానుసారిణః ||58
      నయనే విప్రకాశేతే పర్వతస్థావివానలౌ |


    • పింగే పింగాక్షముఖ్యస్య బృహతీ పరిమణ్డలే || 59
      చక్షుషీ సంప్రకాశేతే చంద్రసూర్యావివొదితౌ |


    • ముఖం నాసికయా తస్య తామ్రయా తామ్రమాబభౌ || 60
      సంధ్యయా సమభిస్పృష్టం యథా తత్సూర్యమణ్డలమ్ |


    • లాంగూలం చ సమావిద్ధం ప్లవమానస్య శొభతే ||61
      అంబరే వాయుపుత్రస్య శక్రధ్వజ ఇవొచ్ఛ్రితః |


    • లాంగూలచక్రేణ మహాన్ శుక్లదంష్ట్రొ౽నిలాత్మజః || 62
      వ్యరొచత మహాప్రాజ్ఙః పరివేషీవ భాస్కరః |


    • స్ఫిగ్దేశేనాభితామ్రేణ రరాజ స మహాకపిః || 63
      మహతా దారితేనేవ గిరిర్గైరికధాతునా |


    • తస్య వానరసింహస్య ప్లవమానస్య సాగరమ్ || 64
      కక్షాంతరగతొ వాయుర్జీమూత ఇవ గర్జతి |


    • ఖే యథా నిపతంత్యుల్కా హ్యుత్తరాంతాద్వినిఃసృతా ||65
      దృశ్యతే సానుబంధా చ తథా స కపికుంజరః |


    • పతత్పతంగసంకాశొ వ్యాయతః శుశుభే కపిః || 66
      ప్రవృద్ధ ఇవ మాతంగః కక్ష్యయా బధ్యమానయా |


    • ఉపరిష్టాచ్ఛరీరేణ ఛాయయా చావగాఢయా |
      సాగరే మారుతావిష్టా నౌరివాసీత్తదా కపిః || 67


    • యం యం దేశం సముద్రస్య జగామ స మహాకపిః |
      స స తస్యొరువేగేన సొన్మాద ఇవ లక్ష్యతే | 68


    • సాగరస్యూర్మిజాలానామురసా శైలవర్ష్మణామ్ |
      అభిఘ్నంస్తు మహావేగః పుప్లువే స మహాకపిః |69


    • కపివాతశ్చ బలవాన్ మేఘవాతశ్చ నిఃసృతః |
      సాగరం భీమనిర్ఘొషం కంపయామాసతుర్భృశమ్ || 70


    • వికర్షన్నూర్మిజాలాని బృహంతి లవణాంభసి |
      పుప్లువే కపిశార్దూలొ వికిరన్నివ రొదసీ || 71


    • మేరుమందరసంకాశానుద్ధతాన్ స మహార్ణవే |
      అత్యక్రామన్మహావేగస్తరంగాన్ గణయన్నివ || 72


    • తస్య వేగసముద్ధూతం జలం సజలదం తదా |
      అంబర్స్థం విబభ్రాజ శారదాభ్రమివాతతమ్ || 73


    • తిమినక్రఝషాః కూర్మా దృశ్యంతే వివృతాస్తదా |
      వస్త్రాపకర్షణేనేవ శరీరాణి శరీరిణామ్ || 74


    • ప్లవమానం సమీక్ష్యథ భుజంగాః సాగరాలయాః |
      వ్యొమ్ని తం కపిశార్దూలం సుపర్ణ ఇతి మేనిరే || 75


    • దశయొజనవిస్తీర్ణా త్రింశద్యొజనమాయతా |
      ఛాయా వానరసింహస్య జలే చారుతరాభవత్ || 76


    • శ్వేతాభ్రఘనరాజీవ వాయుపుత్రానుగామినీ |
      తస్య సా శుశుభే ఛాయా వితతా లవణాంభసి || 77


    • శుశుభే స మహాతేజా మహాకాయొ మహాకపిః |
      వాయుమార్గే నిరాలంబే పక్షవానివ పర్వతః || 78


    • యేనాసౌ యాతి బలవాన్ వేగేన కపికుంజరః |
      తేన మార్గేణ సహసా ద్రొణీకృత ఇవార్ణవః || 79


    • ఆపాతే పక్షిసంఘానాం పక్షిరాజ ఇవ వ్రజన్ |
      హనుమాన్ మేఘజాలాని ప్రకర్షన్ మారుతొ యథా || 80


    • పాణ్డురారుణవర్ణాని నీలమాంజిష్ఠకాని చ |
      కపినాకృష్యమాణాని మహాభ్రాణి చకాశిరే || 81


    • ప్రవిశన్నభ్రజాలానినిష్పతంశ్చ పునః పునః |
      ప్రచ్చన్నశ్చ ప్రకాశశ్చ చంద్రమా ఇవ లక్ష్యతే || 82


    • ప్లవమానం తు తం దృష్ట్వా ప్లవంగం త్వరితం తదా |
      వవర్షుః పుష్పవర్షణి దేవగంధర్వదానవాః || 83


    • తతాప న హి తం సూర్యః ప్లవంతం వానరొత్తమమ్ |
      సిషేవే చ తదా వాయూ రామకార్యాద్థసిద్ధయే || 84


    • ఋషయస్తుష్టువుశ్చైవ ప్లవమానం విహాయసా |
      జగుశ్చ దేవగంధర్వాః ప్రశంసంతొ మహౌజసమ్ || 85


    • నాగాశ్చ తుష్టువుర్యక్షా రక్షాంసి విబుధాః ఖగాః || 86
      ప్రేక్ష్య సర్వే కపివరం సహసా విగతక్లమమ్ |


    • తస్మిన్ ప్లవగశార్దూలే ప్లవమానే హనూమతి || 87
      ఇక్ష్వాకుకులమానార్థీ చింతయామాస సాగరః |


    • సాహాయ్యం వానరేంద్రస్య యది నాహం హనూమతః || 88
      కరిష్యామి భవిష్యామి సర్వవాచ్యొ వివక్షతామ్ |


    • అహమిక్ష్వాకునాథేన సగరేణ వివర్ధతః || 89
      ఇక్ష్వాకుసచిచశ్చాయం నావసీదితుమర్హతి |


    • తథా మయా విధాతవ్యం విశ్రమేత యథా కపిః || 90
      శేషం చ మయి విశ్రాంతః సుఖేనాతిపతిష్యతి |


    • ఇతి కృత్వా మతిం సాధ్వీం సముద్రశ్చన్నమంభసి || 91
      హిరణ్యనాభం మైనాకమువాచ గిరిసత్తమమ్ |


    • త్వమిహాసురసంఘానాం పాతాళతలవాసినాం || 92
      దేవరాజ్ఙా గిరిశ్రేష్ఠ పరిఘః సంనివేశితః |


    • త్వమేషాం జాతవీర్యాణాం పునరేవొత్పతిష్యతామ్ || 93
      పాతాళస్యాప్రమేయస్య ద్వారమావృత్య తిష్ఠసి |


    • తిర్యగూర్ధ్వమధశ్చైవ శక్తిస్తే శైల వర్ధితుమ్ || 94
      తస్మాత్సంచొదయామి త్వాముత్తిష్ఠ గిరిసత్తమ |


    • న ఎష కపిశార్దూలస్త్వముపర్యేతి వీర్యవాన్ || 95
      హనూమాన్రామకార్యార్థం భీమకర్మా ఖమాప్లుతః |


    • అస్య సాహ్యం మయా కార్యమిక్ష్వాకుకులవర్తినః || 96
      మమ హీక్ష్వాకవః పూజ్యాః పరం పూజ్యతమాస్తవ |


    • కురు సాచివ్యమస్మాకం న నః కార్యమతిక్రమేత్ || 97
      కర్తవ్యమకృతం కార్యం సతాం మన్యుముదీరయేత్ |


    • సలిలాదూర్ధ్వముత్తిష్ఠ తిష్ఠత్వేష కపిస్త్వయి || 98
      అస్మాకమతిథిశ్చైవ పూజ్యశ్చ ప్లవతాం వరః |


    • చామీకరమహానాభ దేవగంధర్వ సేవిత ||99
      హనుమాంస్త్వయి విశ్రాంతస్తతః శేషం గమిష్యతి |


    • కాకుత్థ్సస్యానృశంస్యం చ మైథిల్యాశ్చ వివాసనమ్ || 100
      శ్రమం చ ప్లవగేంద్రస్య సమీక్ష్యొత్థాతుమర్హసి |


    • హిరణ్య నాభొ మైనాకొ నిశమ్య లవణాంభసః || 101
      ఉత్పపాత జలాత్తూర్ణం మహాద్రుమలతాయుతః |


    • స సాగరజలం భిత్త్వా బభూవాభ్యుత్థితస్తదా || 102
      యథా జలధరం భిత్త్వా దీప్తరశ్మిర్దివాకరః |


    • స మహాత్మా ముహూర్తేన సర్వతః సలిలావృతః || 103
      ద్ర్శయామాస శృంగాణి సాగరేణ నియొజితః |
      శాతకుంభమయైః శృంగైః సకిన్నరమహొరగైః || 104
      ఆదిత్యొదయసంకాశైరాలిఖద్భిరివాంబరమ్ |


    • తప్తజాంబూనదైః శృఞిగాః పర్వతస్య సముత్థితైః || 105
      ఆకాశం శస్త్రసంకాశమభవత్కాంచనప్రభమ్ |


    • జాతరూపమయైః శృంగైర్భ్రాజమానైః స్వయంప్రభైః || 106
      ఆదిత్యశతసంకాశః సొ౽భవద్గిరిసత్తమః |


    • తముత్థితమసంగేన హనుమానగ్రతః స్థితమ్ || 107
      మధ్యే లవణతొయస్య విఘ్నొ౽యమితి నిశ్చితః |


    • స తముచ్ఛ్రిత మత్యర్థం మహావేగొ మహాకపిః || 108
      ఉరసా పాతయామాస జీమూతమివ మారుతః |


    • స తథా పాతితస్తేన కపినా పర్వతొత్తమః || 109
      బుద్ధ్వా తస్య కపేర్వేగం జహర్ష చ ననంద చ |


    • తమాకాశగతం వీరమాకాశే సముపస్థితః || 110
      ప్రీతొ హృష్టమనా వాక్యమబ్రవీత్పర్వతః కపిమ్ |
      మానుషం ధారయన్ రూపమాత్మనః శిఖరే స్థితః || 111


    • దుష్కరం కృతావంకర్మ త్వమిదం వానరొత్తమ |
      నిపత్య మమ శృంగేషు విశ్రమస్వ యథాసుఖమ్ || 112


    • రాఘవస్య కులే జాతైరుదధిః పరివర్ధితః |
      స త్వాం రామహితే యుక్తం ప్రత్యర్చయతి సాగరః || 113


    • కృతే చ ప్రతికర్తవ్యమేష ధర్మః సనాతనః |
      సొ౽యం తత్ప్రతికారార్థీ త్వత్తః సంమానమర్హతి || 114


    • త్వన్నిమిత్తమనేనాహం బహుమానాత్ప్రచొదితః |
      యొజనానాం శతం చాపి కపిరేష సమాప్లుతః ||115
      తవ సానుషు విశ్రాంతః శేషం ప్రక్రమతామితి |
      తిష్ఠ త్వం హరిశార్దూల మయి విశ్రమ్య గమ్యతామ్ || 116


    • తదిదం గంధవత్స్వాదు కందమూలఫలం బహు |
      తదాస్వాద్య హరిశ్రేష్ఠ విశ్రాంతొ౽ను గమిష్యసి || 117


    • అస్మాకమపి సంబంధః కపిముఖ్య త్వయాస్తి వై |
      ప్రఖ్యాతస్త్రిషు లొకేషు మహాగుణపరిగ్రహః || 118


    • వేగవంతః ప్లవంతొ యే ప్లవగా మారుతాత్మజ |
      తేషాం ముఖ్యతమం మన్యే త్వామహం కపికుంజర || 119


    • అతిథిః కిలపూజార్హః ప్రాకృతొ౽పి విజానతా |
      ధర్మం జిజ్ఙాసమానేన కిం పునస్త్వాదృశొ మహాన్ || 120


    • త్వం హి దేవవరిష్ఠస్య మారుతస్య మహాత్మనః |
      పుత్రస్తస్యైవ వేగేన సదృశః కపికుంజర || 121


    • పూజితే త్వయి ధర్మజ్ఙ పూజాం ప్రాప్నొతి మారుతః |
      తస్మాత్త్వం పూజనీయొ మే శృణు చాప్యత్ర కారణమ్ || 122


    • పూర్వం కృతయుగే తాత పర్వతాః పక్షిణొ౽భవన్ |
      తే హి జగ్ముర్దిశః సర్వా గరుడానిలవేగినః || 123


    • తతస్తేషు ప్రయాతేషు దేవసంఘః సహర్షిభిః |
      భూతాని చ భయం జగ్ముస్తేషాం పతనశంకయా|| 124


    • తతః క్రుద్ధః సహస్రా**క్షః పర్వతానాం శతక్రతుః |
      పక్షాన్ చిచ్ఛేద వజ్రేణ తత్ర తత్ర సహస్రశః ||125


    • స మాముపాగతః క్రుద్ధొ వజ్రముద్యమ్య దేవరాట్ |
      తతొ౽హం సహసా క్షిప్తః స్వసనేన మహాత్మనా || 126


    • అస్మిన్లవణతొయే చ ప్రక్షిప్తః ప్లవగొత్తమ |
      గుప్తపక్షసమగ్రశ్చ తవ పిత్రాభిరక్షితః || 127


    • తతొ౽హం మానయామి త్వాం మాన్యొ హి మమ మారుతః |
      త్వయా మే హ్యేష సంబంధః కపిముఖ్య మహాగుణః || 128


    • అస్మిన్నేవంగతే కార్యే సాగరస్య మమైవ చ |
      ప్రీతిం ప్రీతమనాః కర్తుం త్వమర్హసి మహాకపే || 129


    • శ్రమం మొక్షయ పూజాం చ గృహాణ కపిసత్తమ |
      ప్రీతిం చ బహుమన్యస్వ ప్రీతొ౽స్మి తవ దర్శనాత్ || 130


    • ఎవముక్తః కపిశ్రేష్ఠస్తం నగొత్తమమబ్రవీత్ |
      ప్రీతొ౽స్మి కృతమాతిథ్యం మన్యురేషొ౽పనీయతామ్ || 1131


    • త్వరతే కార్యకాలొ మే అహశ్చాప్యతివర్తతే |
      ప్రతిజ్ఙా చ మయా దత్తా న స్థాతవ్యమిహాంత్తరే || 132


    • ఇత్యుక్త్వా పాణినా శైలమాలభ్య హరిపుంగవః |
      జగామాకాశమావిశ్య వీర్యవాన్ ప్రహసన్నివ || 133


    • స పర్వతసముద్రాభ్యాం బహుమానాదవేక్షితః |
      పూజితశ్చొపపన్నాభిరాశీర్భిరనిలాత్మజః || 134


    • అథొర్ధ్వం దూరముత్ప్లుత్య హిత్వా శైలమహార్ణవౌ |
      పితుః పంథానమాస్థాయ జగామ విమలే౽ంబరే || 1-5-135


    • భూయశ్చొర్ధ్వం గతిం ప్రాప్య గిరిం తమవలొకయన్ |
      వాయుసూనుర్నిరాలంబే జగామ విమలే౽ంబరే || 1-5-136


    • తద్ద్వితీయం హనుమతొ దృష్ట్వా కర్మ సుదుష్కరమ్ |
      ప్రశ్శంసుః సురాః సర్వే సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః || 1-5-137


    • దేవతాశ్చాభవన్ హృష్టాస్తత్రస్థాస్తస్య కర్మణా |
      కాంచనస్య సునాభస్య సహస్రాక్షశ్చ వాసవః || 1-5-138


    • ఉవాచ వచనం ధీమాన్ పరితొషాత్సగద్గదమ్ |
      సునాభం పర్వతశ్రేష్ఠం స్వయమేవ శచీపతిః || 1-5-139


    • హిరణ్యనాభ శైలేంద్ర పరితుష్టొ౽స్మి తే భృశమ్ |
      అభయం తే ప్రయచ్ఛామి తిష్ఠ సౌమ్య యథాసుఖమ్ || 140


    • సాహ్యం తే సుమహద్విక్రాంతస్య హనూమతః |
      క్రమతొ యొజనశతం నిర్భయస్య భయే సతి || 141


    • రామస్యైష హితాయైవ యాతి దాశరథేర్హరిః |
      సత్క్రియాం కుర్వతా తస్య తొషితొ౽స్మి దృఢం త్వయా || 142


    • తతః ప్రహర్షమగమద్విపులం పర్వతొత్తమః |
      దేవతానాం పతిం దృష్ట్వా పరితుష్టం శతక్రతుమ్ || 143


    • స వై దత్తవరః శైలొ బభూవావస్థితస్తదా |
      హనుమాంశ్చ ముహూర్తేన వ్యతిచక్రామ సాగరమ్ || 144


    • తతొ దేవాః సగంధర్వాః సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః |
      అబ్రూవన్ సూర్యసంకాశాం సురసాం నాగమాతరమ్ || 145


    • అయం వాతాత్మజః శ్రీమాంప్లవతే సాగరొపరి |
      హనుమాన్నామ తస్య త్వం ముహూర్తం విఘ్నమాచర || 146
      రాక్షసం రూపమాస్థాయ సుఘొరం పర్వతొపమమ్ |
      దంష్ట్రకరాళం పింగాక్షం వక్త్రం కృత్వా నభఃసమమ్ || 147


    • బలమిచ్ఛామహే జ్ఙాతుం భూయశ్చాస్య పరాక్రమమ్ |
      త్వాం విజేష్యత్యుపాయేన విషాదం వా గమిష్యతి || 148


    • ఎవముక్తా తు సా దేవీ దైవతైరభిసత్కృతా |
      సముద్రమధ్యే సురసా బిభ్రతీ రాక్షసం వపుః || 149
      వికృతం చ విరూపం చ సర్వస్య చ భయావహమ్ |
      ప్లవమానం హనూమంతమావృత్యేదమువాచ హ || 150


    • మమ భక్షః ప్రదిష్టస్త్వమీశ్వరైర్వానరర్షభ |
      అహం త్వా భక్షయిష్యామి ప్రవిశేదం మమాననమ్ || 151


    • ఎవముక్తః సురసయా ప్రాంజలిర్వానరర్షభః |
      ప్రహృష్టవదనః శ్రీమానిదం వచనమబ్రవీత్ || 1-5-152


    • రామొ దాశరథిర్నామ ప్రవిష్టొ దణ్డకావనమ్ |
      లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా వైదేహ్యా చాపి భార్యయా || 153


    • అన్యకార్యవిషక్తస్య బద్ధవైరస్య రాక్షసైః |
      తస్య సీత హృతా భార్యా రావణేన యశస్వినీ || 154


    • తస్యాః సకాశం దూతొ౽హం గమిష్యే రామకారణాత్ |
      కర్తుమర్హసి రామస్య సాహ్యం విషయవాసిని || 155


    • అథవా మైథిలీం దృష్ట్వా రామం చాక్లిష్టకారిణమ్ |
      ఆగమిష్యామి తే వక్త్రం సత్యం ప్రతిశృణొమి తే || 156


    • ఎవముక్తా హనుమతా సురసా కామరూపిణీ |
      అబ్రవీన్నాతివర్తేత కశ్చిదేష వరొ మమ || 157


    • తం ప్రయాంతం సముద్వీక్ష్య సురసా వాక్యమబ్రవీత్ |
      బలం జిజ్ఙాసమానా వై నాగమాతా హనూమతః || 158


    • ప్రవిశ్య వదనం మే౽ద్య గంతవ్యం వానరొత్తమ |
      వర ఎష పురా దత్తొ మమ ధాత్రేతి సత్వరా || 159
      వ్యాదాయ విపులం వక్త్రం స్థితా సా మారుతేః పురః |


    • ఎవముక్తః సురసయా క్రుద్ధొ వానరపుఙ్గవః || 160
      అబ్రవీత్కురు వై వక్త్రం యేన మాం విషహిష్యసే |


    • ప్రవిశ్య వదనం మే౽ద్య గ్ంతవ్యం వానరొత్తమ |
      వర ఎష పురా దత్తొ మమం ధ్రాత్రేతి సత్వరా || 161
      వ్యాదాయ విపులం వక్త్రం స్థితా సా మరుతేః పురః |


    • తం దృష్ట్వా మేఘసంకాశం దశయొజనమాయతమ్ || 162
      చకార సురసా చాస్యం వింశద్యొజనమాయతమ్ |


    • హనుమాంస్తు తతః క్రుద్ధస్త్రింశద్యొజనమాయతః || 163
      చకార సురసా వక్త్రం చత్వారింశత్తథొచ్ఛ్రితమ్ |
      బభూవ హనుమాన్వీరః పంచాశద్యొజనొచ్ఛ్రితః || 164


    • చకార సురసా వక్త్రం షష్టియొజనమాయతమ్ |
      తథైవ హనుమాన్వీరః సప్తతీయొజినొచ్ఛ్రితః || 165


    • చకార సురసా వ్క్త్రంశీతీయొజనొచ్ఛ్రితమ్ |
      హనుమానచలప్రఖ్యొ నవతీయొజనొచ్ఛ్రితః || 166


    • తద్దృష్ట్వా వ్యాదితం త్వాస్యం వాయుపుత్రః సుబుద్ధిమాన్ |
      దీర్ఘజిహ్వం సురసయా సుఘొరం నరకొపమమ్ || 167
      సుసంక్షిప్యాత్మనః కాయం బభూవాఙ్గుష్ఠమాత్రకః |


    • సొ౽భిపత్యాశు తద్వక్త్రం నిష్పత్య చ మహాజవః |
      అంతరిక్షే స్థితః శ్రీమానిదం వచనమబ్రవీత్ || 168


    • ప్రవిష్టొ౽స్మి హి తే వక్త్రం దాక్షాయణి నమొ౽స్తు తే |
      గమిష్యే యత్ర వైదేహీ సత్యం చాసీద్వరస్తవ ||169


    • తం దృష్ట్వా వదనాన్ముక్తం చంద్రం రాహుముఖాదివ |
      అబ్రవీత్సురసా దేవీ స్వేన రూపేణ వానరమ్ || 170


    • అర్థసిద్ధ్యై హరిశ్రేష్ఠ గచ్ఛ సౌమ్య యథాసుఖమ్ |
      సమానయస్వ వైదేహీం రాఘవేణ మహాత్మనా || 171


    • తత్తృతీయం హనుమతొ దృష్ట్వా కర్మ సుదుష్కరమ్ |
      సాధు సాధ్వితి భూతాని ప్రశ్శంసుస్తదా హరిమ్ || 172


    • స సాగరమనాధృష్యమభ్యేత్య వరుణాలయమ్ |
      జగామాకాశమావిశ్య వేగేన గరుడొపమః || 173


    • చరితే కైశికాచార్యైరైరావతనిషేవితే || 174
      సింహకుంజరశార్దూలపతగొరగవాహనైః |
      విమానైః సంపతద్భిశ్చ విమలైః సమలంకృతే || 175
      వజ్రాశనిసమాఘాతైః పావకైరుపశొభితే |
      కృతపుణ్యైర్మహాభాగైః స్వర్గజిద్భిరలంకృతే || 176
      వహతా హవ్యమత్యర్థం సేవితే చిత్రభానునా |
      గ్రహనక్షత్రచంద్రార్కతారాగణవిభూషితే || 177
      మహర్షిగణగంధర్వనాగయక్షసమాకులే |
      వివిక్తే విమలే విశ్వే విశ్వావసునిషేవితే || 178
      దేవరాజగజాక్రాంతే చంద్రసూర్యపథే శివే |
      వితానే జీవలొకస్య వితతే బ్రహ్మనిర్మితే || 179
      బహుశః సేవితే వీరైర్విద్యాధరగణైర్వరైః |
      జగామ వాయుమార్గే తు గరుత్మానివ మారుతిః || 180


    • ప్రదృశ్యమానః సర్వత్ర హనుమాన్మారుతాత్మజః |
      భేజే౽ంబరం నిరాలంబం లంబపక్ష ఇవాద్రిరాట్ || 181


    • ప్లవమానం తు తం దృష్ట్వా సింహికా నామ రాక్షసీ |
      మనసా చింతయామాస ప్రవృద్ధా కామరూపిణీ || 182


    • అద్య దీర్ఘస్య కాలస్య భవిష్యామ్యహామాశితా |
      ఇదం హి మే మహత్సత్త్వం చిరస్య వశమాగతమ్ || 183


    • ఇతి సంచింత్య మనసా ఛాయామస్య సమాక్షిపత్ |
      ఛాయాయాం గృహ్యమాణాయాం చింతయామాస వానరః || 184


    • సమాక్షిప్తొ౽స్మి తరసా పఙూకృతపరాక్రమః |
      ప్రతిలొమేన వాతేన మహానౌరివ సాగరే || 185


    • తిర్యగూర్ధ్వమధశ్చైవ వీక్షిమాణస్తతః కపిః |
      దదర్శ స మహత్సత్త్వముత్థితం లవణాంభసి || 186


    • ఛాయ్తద్ధృష్ట్వా చింతయామాస మారుతిర్వికృతాననమ్ |
      కపిరాజేన కథితం సత్త్వమద్భుతదర్శనమ్ || 187


    • ఆగ్రాహి మహావీర్యం తదిదం నాత్ర సంశయః |
      స తాం బుద్ధ్వార్థతత్త్వేన సింహికాం మతిమాంకపిః |
      వ్యవర్ధత మహాకాయః ప్రవృషీవ వలాహకః || 188


    • తస్య సా కాయముద్వీక్ష్య వర్ధమానం మహాకపేః || 189
      వక్త్రం ప్రసారయామాస పాతాళాంతరసన్నిభమ్ |


    • ఘనరాజీవ గర్జంతీ వానరం సంభిద్రవత్ || 190
      స దదర్శ తతస్తస్యా వివృతం సుమహన్ముఖమ్ |
      కాయమాత్రం చ మేధావీ మర్మాణి చ మహాకపిః || 191


    • స తస్యా వివృతే వక్త్రే వజ్రసంహననః కపిః |
      సంక్షిప్య ముహురాత్మానం నిష్పపాత మహాబలః || 192


    • ఆస్యే తస్యా నిమజ్జంతం దదృశుః సిద్ధచారణాః |
      గ్రస్యమానం యథా చంద్రం పూర్ణం పర్వణి రాహుణా || 193


    • తతస్తస్యా నఖైస్తీక్ణైర్మర్మాణ్యుత్కృత్య వానరః |
      ఉత్పపాతాథ వేగేన మనః సంపాతవిక్రమః || 194


    • తాం తు దృష్ట్వా చ ధృత్యా చ దాక్షిణ్యేన నిపాత్య చ |
      స కపిప్రవరొ వేగాద్వవృధే పునరాత్మవాన్ || 195


    • హృతహృత్సా హనుమతా పపాత విధురాంభసి |
      తాం హతాం వానరేణాశు పతితాం వీక్ష్య సింహికామ్ || 196
      భూతాన్యాకాశచారీణీ తమూచుః ప్లవగొత్తమమ్ |


    • భీమమద్య కృతం కర్మ మహత్సత్త్వం త్వయా హతమ్ || 197
      సాధయార్థమభిప్రేతమరిష్టం ప్లవతాం వర |


    • యస్య త్వేతాని చత్వారి వానరేంద్ర యథా తవ || 5-198
      ధృతిర్దృష్టిర్మతిర్దాక్ష్యం స కర్మసు న సీదతి |


    • స తైః సంభావితః పూజ్యః ప్రతిపన్నప్రయొజనః || 199
      జగామాకాశమావిశ్య పన్నగాశనవత్కపిః |


    • ప్రాప్తభూయిష్ఠపారస్తు సర్వతః ప్రతిలొకయన్ || 200
      యొజనానాం శతస్యాంతే వనరాజిం దదర్శ సః |


    • దదర్శ చ పతన్నేవ వివిధద్రుమభూషితమ్ || 201
      ద్వీపం శాఖామృగశ్రేష్ఠొ మలయొపవనాని చ |


    • సాగరం సాగరానూపం సాగరానూపజాన్ ద్రుమాన్ || 202
      సాగరస్య చ పత్నీనాం ముఖాన్యపి విలొకయన్ |
      స మహామేఘసంకాశం సమీక్ష్యాత్మానమాత్మవాన్ || 203
      నిరుంధంతమివాకాశం చకార మతిమాన్ మతిమ్ |


    • కాయవృద్ధిం ప్రవేగం చ మమ దృష్ట్వవ రాక్షసాః || 204
      మయి కౌతూహలం కుర్యురితి మేనే మహాకపిః |


    • తతః శరీరం సంక్షిప్య తన్మహీధరసన్నిభమ్|| 205
      పునః ప్రకృతిమాపేదే వీతమొహ ఇవాత్మవాన్ |


    • తద్రూపమతిసంక్షిప్య హనుమాన్ ప్రకృతౌ స్థితః || 206
      త్రీన్ క్రమానివ విక్రమ్య బలివీర్యహరొ హరిః |


    • స చారునానావిధరూపధారీ |
      పరం సమాసాద్య సముద్రతీరమ్ |
      పరైరశక్యః ప్రతిపన్నరూపః |
      సమీక్షితాత్మా సమవేక్షితార్థః || 207


    • తతః స లంబస్య గిరేః సమృద్ధే |
      విచిత్రకూటే నిపపాత కూటే |
      సకేతకొద్దాలకనాళికేరే |
      మహాభ్రకూటప్రతిమొ మహాత్మా || 208


    • తతస్తు సంప్రాప్య సముద్రతీరం |
      సమీక్ష్య లంకాం గిరివర్యమూర్ధ్ని |
      కపిస్తు తస్మిన్నిపపాత పర్వతే |
      విధూయ రూపం వ్యథయన్మృగద్విజాన్ || 209


    • స సాగరం దానవపన్నగాయుతం |
      బలేన విక్రమ్య మహొర్మిమాలినమ్ |
      నిపత్య తీరే చ మహొదధేస్తదా |
      దదర్శ లంకామమరావతీమివ || 210


    • ఇత్యర్శే శ్రీ మద్రామాయణే ఆదికావ్యే సుందరకాణ్డే ప్రథమః సర్గః